नेपाल फोटो लाईब्रेरी

काठमाडौंको गोकर्णमा कुशे औंसी अर्थात् बाबुको मुख हेर्ने दिनका अवसरमा श्रद्धालुको ठूलो भीड लागेको छ।

दिवंगत पितृको स्मरण तथा जीवित बुबाप्रति सम्मान प्रकट गर्न बिहानैदेखि गोकर्णेश्वर क्षेत्रमा भक्तजनको चहलपहल बढेको हो। गोकर्णेश्वर महादेव मन्दिर परिसरमा श्रद्धालुहरूले बागमती नदीमा स्नान गरी दिवंगत पितृका नाममा श्राद्ध, तर्पण तथा पिण्डदान गरेका छन्।

देशका विभिन्न स्थानबाट आएका भक्तजनहरू गोकर्ण पुगेका छन्। बाबु नहुनेहरूले पितृको सम्झनामा श्राद्ध तथा तर्पण गर्ने र जीवित बुबा हुनेहरूले मिठा परिकार तथा नयाँ कपडालगायत सामग्री दिएर सम्मान गर्ने चलन छ।

कुशे औंसीलाई ऋषितर्पणी औंसी तथा गोकर्ण औंसीका रूपमा समेत चिनिन्छ। यस दिन घरमा धार्मिक कार्यमा प्रयोग गरिने कुश भित्र्याउने परम्परा छ।

श्रद्धालुको भीड बढेसँगै गोकर्ण क्षेत्रमा सुरक्षा तथा आवागमन व्यवस्थापनका लागि सुरक्षाकर्मी परिचालन गरिएको छ।

रिस्ता गुरुङ रियालिटी शो ‘मेरो डान्स युनिभर्स’ सिजन–२ की विजेता हुन्। हङकङमा जन्मिएर तीन महिनाको उमेरमै नेपाल आएकी रिस्ताको बाल्यकाल पोखरामा हजुरबुवा–हजुरआमा र फूपूसँग बित्यो। त्यहीँबाट उनका स–साना पाइलाले नृत्यको ताल समात्न थाले।

सानैदेखि नृत्यमा रुचि भए पनि रिस्ताले औपचारिक तालिम भने लिइनन्। टेलिभिजन र युट्युब हेर्दै उनले नृत्य सिकिन्। विद्यालयका सांस्कृतिक कार्यक्रम र प्रतियोगितामा सक्रिय रहने उनी कक्षा २ मा ‘झलझली आँखामा’ गीतमा नाचेपछि पाएको प्रशंसाबाट थप उत्साहित भइन्।

प्लस–टू सकेर हङकङ पुगेपछि पनि उनले नृत्यलाई निरन्तरता दिइन्। साथीहरूसँग मिलेर डान्स स्टुडियो सञ्चालन गर्दै बालबालिकालाई सांस्कृतिक तथा आधुनिक नृत्य सिकाउँदै आएकी थिइन्।

‘मेरो डान्स युनिभर्स’को हङकङ अडिसनबारे जानकारी पाएपछि उनले प्रतियोगितामा भाग लिइन्। जित्नेभन्दा सिक्ने उद्देश्यले प्रवेश गरेकी उनी मेहनत गर्दै फाइनलसम्म पुगिन् र अन्ततः विजेता बनिन्।

शोले उनको आत्मविश्वाससमेत बढाएको छ। विजेता बनेपछि ‘हङकङको चिनो’मार्फत म्युजिक भिडियोमा पनि अभिनय गरेकी उनको गीतले युट्युबमा झन्डै २० लाख भ्युज पाएको छ।

अब नेपालमै अभिनय सिक्दै नृत्य र अभिनयलाई अघि बढाउने तथा डान्स स्टुडियो खोल्ने उनको योजना छ। ग्रामीण परिवेशका कथामा अभिनय गर्ने र अभिनेत्री मिरुना मगरजस्तै भूमिकामा देखिने उनको चाहना छ।

काठमाडौँ विश्वविद्यालय, स्कुल अफ एजुकेसनअन्तर्गत भाषा शिक्षा विभागले गुरुङ भाषा शिक्षणसम्बन्धी पोस्ट ग्राजुएट डिप्लोमा इन गुरुङ ल्याङ्ग्वेज टिचिङ (PGDE-GLT) कार्यक्रम अघि बढाएको छ।

तमु हुल छोज धीँ गुरुङ राष्ट्रिय परिषद्सँगको सहकार्यमा आयोजित सरोकारवाला गुरुङ समुदायसँगको परामर्श बैठकमा कार्यक्रमको उद्देश्य, संरचना र उपलब्धिका विषयमा छलफल गरिएको हो।

कार्यक्रमले गुरुङ भाषाका दक्ष शिक्षक, भाषाशास्त्री, पाठ्यक्रम तथा पाठ्यपुस्तक निर्माणकर्ता र अनुवादक उत्पादन गर्ने लक्ष्य राखेको छ। साथै गुरुङ भाषा, लिपि, साहित्य र सांस्कृतिक सामग्रीको अभिलेखीकरण, मानकीकरण तथा डिजिटल संरक्षणमा समेत जोड दिइएको छ।

एक वर्षमा दुई सेमेस्टर पूरा हुने कार्यक्रममा विद्यालयमा आधारित प्रत्यक्ष शिक्षण अभ्यास र मेन्टरसिप प्रणालीसमेत समावेश गरिएको छ। कार्यक्रममार्फत विद्यालय तहदेखि विश्वविद्यालयसम्म गुरुङ भाषाको अध्ययन–अध्यापन विस्तार गर्ने लक्ष्य राखिएको छ।