काठमाडौंको दक्षिण–पश्चिम क्षेत्रमा अवस्थित बल्खु चोक ऐतिहासिक महत्व बोकेको प्रमुख यातायात केन्द्रका रूपमा परिचित छ।

‘बल्खु’ नामको उत्पत्तिबारे विभिन्न जनश्रुति पाइन्छन्। कतिपयका अनुसार हिमाली भेगका मानिसले लगाउने ‘बख्खु’ शब्दबाट अपभ्रंश भई ‘बल्खु’ बनेको हो भने, नजिकै बग्ने बल्खु खोलाका कारण पनि यो नाम रहन गएको मानिन्छ। लिच्छविकालमै यो क्षेत्र महत्वपूर्ण सुरक्षा विन्दु र व्यापारिक केन्द्रका रूपमा विकसित भएको इतिहास छ।

हाल बल्खु चोकबाट चक्रपथ हुँदै कलङ्की, एकान्तकुना र कोटेश्वर पुग्न सकिन्छ भने बल्खु–दक्षिणकाली सडकमार्फत चोभार, फर्पिङ हुँदै दक्षिणकाली मन्दिरसम्म जोडिन्छ। यस्तै, यहाँबाट कीर्तिपुर र त्रिभुवन विश्वविद्यालय क्षेत्र पनि सजिलै पुगिन्छ।

आज बल्खु चोक देशकै ठूलो तरकारी तथा फलफूल बजार र त्रिभुवन विश्वविद्यालयको परीक्षा नियन्त्रण कार्यालयका कारण अत्यन्त व्यस्त केन्द्र बनेको छ।

बल्खु चोक र यस वरपरको क्षेत्रको ड्रोन फोटो हेरौं-

आज देशभर आमाको मुख हेर्ने दिन विभिन्न सामाजिक र सांस्कृतिक भावनासँगै मनाइँदैछ ।

पर्वले केवल धार्मिक आस्थामात्र होइन, बदलिँदो समाजमा आमाप्रतिको जिम्मेवारी र सम्बन्धको पुनर्स्मरण गराउने अवसर पनि बनेको छ । व्यस्त जीवनशैलीका बीच धेरैले यस दिनलाई आमासँग समय बिताउने, कृतज्ञता व्यक्त गर्ने र पारिवारिक सम्बन्ध बलियो बनाउने दिनका रूपमा लिन थालेका छन् ।

विशेषगरी सहरी क्षेत्रमा उपहार, सामाजिक सञ्जाल र सामूहिक जमघटमार्फत आमाप्रतिको सम्मान प्रकट गर्ने चलन बढ्दो देखिन्छ ।

यता मातातीर्थ कुण्ड मा भने बिहानैदेखि आमाको सम्झनामा दर्शनार्थीहरूको घुइँचो लागेको छ । आमा गुमाएकाहरूले स्नान, पूजा तथा दीप प्रज्वलन गरी श्रद्धाञ्जली अर्पण गरिरहेका छन् ।

यसरी परम्परा र आधुनिकता मिसिँदै यो पर्वले मातृत्वप्रतिको सम्मानलाई नयाँ रूप दिइरहेको छ ।

नेपाललाई विश्वस्तरीय वेलनेस गन्तव्यका रूपमा प्रवद्र्धन गर्ने उद्देश्यले नेपाल पर्यटन बोर्ड ले अन्तर्राष्ट्रिय रिल भिडियो प्रतियोगिता घोषणा गरेको छ। प्रथम अन्तर्राष्ट्रिय वेलनेस दिवसको अवसरमा सुरु गरिएको यस अभियान “Wellness in Every Frame, Nepal in Every Story” नारासहित सार्वजनिक गरिएको हो।

बोर्डका अनुसार प्रतियोगिताले नेपालको आध्यात्मिक तथा प्राकृतिक सम्पदालाई डिजिटल माध्यममार्फत विश्वसामु प्रस्तुत गर्ने लक्ष्य राखेको छ। यसमार्फत आयुर्वेद, योग, ध्यान, स्पा तथा परम्परागत उपचार विधिहरूलाई समेट्दै नेपाललाई वेलनेस पर्यटनको प्रमुख गन्तव्यका रूपमा स्थापित गर्ने प्रयास गरिएको छ।

प्रतियोगितामा सहभागीहरूले हिमालयको शान्त वातावरण र नेपालको विविध वेलनेस अभ्यासलाई २० सेकेन्डको आकर्षक रिल भिडियोमा प्रस्तुत गर्नुपर्नेछ। भिडियोहरू आधिकारिक पोर्टल photonepal.org मार्फत बुझाउन सकिनेछ भने #WellnessNepal र #NepalNow ह्यासट्याग प्रयोग गरी सामाजिक सञ्जालमा सेयर गर्न पनि प्रोत्साहन गरिएको छ।

बोर्डका कार्यकारी प्रमुख दीपक राज जोशी ले यो अभियानले विश्वसँग नेपालको आत्मालाई जोड्ने डिजिटल पुलको रूपमा काम गर्ने विश्वास व्यक्त गर्नुभयो। उहाँका अनुसार यसले नेपाललाई साहसिक पर्यटन मात्र नभई वेलनेसको विश्वव्यापी केन्द्रका रूपमा चिनाउन मद्दत पुर्‍याउनेछ।

प्रतियोगितामा प्रत्येक प्रदेशबाट एक–एक जना विजेतालाई नगद ७५ हजार रुपैयाँ प्रदान गरिनेछ। सहभागीहरूले २०८३ वैशाख २ भित्र आफ्नो भिडियो पेश गर्नुपर्नेछ।

उक्त प्रतियोगिता #photoNepal अभियानअन्तर्गत सञ्चालन गरिएको हो। यस अभियानमार्फत सञ्चालित photonepal.org मा हाल ११ हजारभन्दा बढी सदस्यले २५ हजारभन्दा बढी तस्बिर तथा भिडियोहरू अपलोड गरिसकेका छन्।

सन् २०१६ मा स्विस भूगर्भविद् टोनी हागन को फोटो प्रदर्शनीबाट सुरु भएको यस पहलले नेपालको प्राकृतिक, सांस्कृतिक तथा मानवीय विविधतालाई विश्वसामु प्रस्तुत गर्दै आएको छ।