गुरुङ संस्कृतिमा अर्घुँ र जग्गे निर्माणको महत्वबारे ‘हाम्रा कुरा’ कार्यक्रममा प्रस्तुति

काठमाडौं — नेपाल टेलिभिजनमा प्रसारण हुँदै आएको गुरुङ भाषाको कार्यक्रम ‘हाम्रा कुरा’मा गुरुङ समुदायको मृत्युपछिको संस्कार अर्घुँ र त्यसमा निर्माण गरिने जग्गेको महत्वबारे विशेष सामग्री प्रस्तुत गरिएको छ।

कार्यक्रम सञ्चालक अनिता गुरुङले दर्शकलाई स्वागत गर्दै गुरुङ भाषा, संस्कार, संस्कृति तथा गाउँघरका परम्परागत गतिविधिको संरक्षण र प्रवर्द्धन गर्ने उद्देश्यले कार्यक्रम सञ्चालन हुँदै आएको बताइन्।

यसपटकको कार्यक्रममा लमजुङको बेशिशहर नगरपालिका–१० निवासी स्वर्गीय तिर्थ बहादुर घलेको अर्घुँको सन्दर्भमा जग्गे निर्माण प्रक्रिया र त्यसमा प्रयोग हुने धार्मिक सामग्रीबारे जानकारी दिइएको थियो। कार्यक्रममा लामा, प्हच्यु, क्ह्याब्रे तथा बोन्पोहरूले आ–आफ्नो विधिअनुसार जग्गेमा राखिने सामग्री र तिनको धार्मिक अर्थबारे व्याख्या गरिएको थियो।

जग्गेमा धर्मपाल गुरु, गुरु रिन्पोछे (पद्मसंभव), महाकाल, बज्रपाणि, पाल्देन लामा लगायतका देवताका प्रतीकात्मक आकृति राखिने र यी सबैले मृतक आत्माको मार्गदर्शन तथा संरक्षण गर्ने विश्वास रहेको कार्यक्रममा उल्लेख गरिएको थियो। त्यस्तै, मृतकको आत्मा बोलाउनका लागि विशेष संरचना ‘किलखोर’ तयार गरिने र त्यसमा चोखो पानी, प्रतीकात्मक शरीर (ओदान) तथा मृतकसँग सम्बन्धित वस्तुहरू राखिने परम्परा पनि देखाइएको थियो।

अर्घुँमा १०० वटा ‘स्हिटो’ पूजा गर्ने चलन रहेको, जसमा ४२ शान्त र ५८ क्रोधित देवताको पूजा गर्नुपर्ने धार्मिक मान्यता रहेको जानकारी पनि कार्यक्रममा दिइयो। यसरी सम्पूर्ण विधि सम्पन्न भएपछि मात्र मृतकको आत्माले मुक्ति पाउने विश्वास गरिन्छ।

कार्यक्रममा गुरुङ लामाको मुखबाटै यी धार्मिक विधि र तिनको अर्थबारे जानकारी प्रस्तुत गरिएको थियो। ‘हाम्रा कुरा’ले यस्ता सामग्रीमार्फत गुरुङ समुदायको मौलिक परम्परा उजागर गर्दै आएको छ।

कार्यक्रमको अन्त्यमा सञ्चालक गुरुङले दर्शकलाई धन्यवाद दिँदै आगामी दिनमा पनि यस्तै सांस्कृतिक विषयवस्तु लिएर आउने प्रतिबद्धता व्यक्त गरिन्।