प्रकाशचन्द्र तिमिल्सेना/नेपाल फोटो लाइब्रेरी 

मार्सी धान पाक्ने समय नजिकिएसँगै जुम्लाका तिला र हिमा नदीकिनारका फाँटहरू गाढा सुनौलो र खैरो रङमा सजिन थालेका छन्। पुस्तौँदेखि खेती हुँदै आएको रैथाने मार्सी धान जुम्लाको खाद्य उत्पादन, किसानको जीविकोपार्जन र सांस्कृतिक पहिचानसँग जोडिएको छ।

जुम्लाका आठवटै स्थानीय तहमा मार्सी धान खेती हुने गरेको छ। पातारासीको छुमचौर, तातोपानीको लाछु ज्युलो, चन्दननाथको शेरा ज्युलो तथा सिञ्जा, हिमा र तिलाका फाँट यसको प्रमुख उत्पादन क्षेत्र हुन्। समुद्री सतहबाट करिब ३ हजार ५० मिटर उचाइमा रहेको छुमचौर उच्च उचाइमा धान खेती हुने चर्चित क्षेत्र हो।

जिल्लामा २ हजार ८८८ हेक्टरमा धान खेती हुँदै आएकामा १ हजार ६८ हेक्टरमा मार्सी धान लगाइन्छ। परम्पराअनुसार चैतमा बीउ तयार गरी जेठमा रोपाइँ गरिन्छ भने असोज–कात्तिकमा धान भित्र्याइन्छ।

आर्थिक वर्ष २०८०/८१ मा जुम्लामा करिब ३ हजार मेट्रिक टन मार्सी धान उत्पादन भएको थियो। पछिल्लो समय यसको बजारसमेत विस्तार हुँदै गएको छ। २०८२ कात्तिकदेखि फागुनसम्म करिब १७५ मेट्रिक टन मार्सी चामल जिल्लाबाहिर बिक्रीका लागि पठाइएको थियो।

मार्सीको संरक्षण र बजारीकरणमा विभिन्न कार्यक्रमसँगै UNDP को RERAS परियोजनाले पनि सहयोग गरिरहेको छ। सिँचाइ, प्रशोधन, भण्डारण, प्याकेजिङ र बजार पहुँच विस्तारमार्फत रैथाने बालीलाई प्रवर्द्धन गर्ने प्रयास भइरहेको छ।

ललितपुरको धापाखेलमा पहिरोले सिंगै घर ढलेको छ।

सोमबार बिहान करिब ६ बजेर ३५ मिनेटमा ललितपुर महानगरपालिका–२४ धापाखेलमा सोबित कुमार थापाको साढे दुई तले घर पहिरोले ढलेर खोलामा पुगेको हो।

अविरल वर्षाका कारण पहिरो गएको प्रहरीले जनाएको छ।

पहिरोले खोला समेत थुनिएको छ।

घरमा तीन जनाको परिवार बस्दै आएको थियो। तर, घर पहिरिन थालेपछि उनीहरू आइतबार नै आफन्तको घरमा सरेकाले मानवीय क्षति हुनबाट जोगिएको छ।

आइतबार दिउँसोदेखि नै घरको भुइँतलासँग जोडिएको ट्रसको किचन करिब २० मिटर तल खसेको थियो।

घटनापछि प्रहरी र ललितपुर महानगर प्रहरीको टोली उद्धार तथा व्यवस्थापनका लागि घटनास्थलमा खटिएको थियो ।

मिस युनिभर्स नेपाल २०२६ को ताज प्रयासना गुरुङले पहिरिएकी छन्। काठमाडौंको होटल सोल्टी क्राउन प्लाजामा आयोजित ग्रान्ड फिनालेमा गुरुङ विजेता बनेकी हुन्। त्यस्तै, मिस अर्थ नेपाल २०२६ को ताज झापाकी बिनिता ओलीले जितेकी छन्।

देशभरबाट सहभागी ११० जनामध्ये अन्तिम १४ जना फिनालेमा प्रतिस्पर्धामा थिए। बलिउड अभिनेत्री तथा पूर्वमिस युनिभर्स इन्डिया सेलीना जेटली र मोडल मनिका विश्वकर्मा मुख्य निर्णायक थिए।

२४ वर्षीया प्रयासना बेलायतमा बस्दै आएकी महिला सशक्तिकरण अभियन्ता हुन्। उनले ‘द डिग्निटी प्रोजेक्ट’मार्फत नेपाली महिलालाई मेकअप, डिजिटल मार्केटिङ, वित्तीय साक्षरता र उद्यमशीलतासम्बन्धी निःशुल्क कार्यशाला सञ्चालन गर्दै आएकी छन्।

२७ वर्षीया बिनिता कुवेत एयरवेजमा क्याबिन क्रुका रूपमा काम गरेर नेपाल फर्किएकी हुन्।