पछिल्लो समय काठमाडौंका मुख्य सडकमा ट्राफिक जाम बढ्दै गएको छ।

विशेषगरी बिहान र साँझ कार्यालय समयमा सडकमा सवारीको चाप अत्यधिक हुने गरेको छ।

न्युरोड, सहिदगेट, माइतीघर, थापाथलीदेखि कुपन्डोल र पुल्चोकसम्मका मुख्य सडकमा लामो समयसम्म सवारीसाधनको लाइन देखिन्छ।

चाडपर्व नजिकिँदै गर्दा काठमाडौं उपत्यकामा सवारीसाधनको चाप अझ बढ्ने देखिन्छ।

साँझ परेपछि काठमाडौँमा देखिएको सवारी चापको दृश्य।

४४ लाख ९९ हजार रुपैयाँको विद्युतीय एसयूभी किन्न अब सुरुमै १८ लाख रुपैयाँ चाहिँदैन। टाटा मोटर्सको चर्चित नेक्सन ईभीलाई नेपालमा अझै सहज बनाउँदै आधिकारिक बिक्रेता सिप्रदी ट्रेडिङले नयाँ फाइनान्सिङ योजना ल्याएको छ।

यो योजनाअन्तर्गत ग्राहकले ५ लाख ४९ हजार रुपैयाँ डाउन पेमेन्टमै नेक्सन ईभी घर लैजान सक्ने कम्पनीले जनाएको छ।

तर यहाँ एउटा कुरा बुझ्न जरुरी छ—नेक्सन ईभीको मूल्य घटेर ५ लाख ४९ हजार रुपैयाँ भएको होइन। यो डाउन पेमेन्ट घटाउने विशेष फाइनान्सिङ तथा छुट योजना हो।

हालको व्यवस्थाअनुसार सवारीसाधन खरिद गर्दा कम्तीमा ४० प्रतिशत डाउन पेमेन्ट आवश्यक पर्ने भएकाले ४४ लाख ९९ हजार रुपैयाँ मूल्यको नेक्सन ईभी किन्दा ग्राहकले सामान्य अवस्थामा करिब १८ लाख रुपैयाँ सुरुमै जुटाउनुपर्ने हुन्छ।

सिप्रदीको नयाँ योजनाले भने प्रारम्भिक भुक्तानीको भार घटाएको छ। कम्पनीका अनुसार ग्राहकले सवारीको मूल्यको करिब ८० प्रतिशत अर्थात् ३६ लाख रुपैयाँसम्म कर्जा सुविधा पाउन सक्नेछन्।

बाँकी रकममध्ये ५ लाख ४९ हजार रुपैयाँ ग्राहकले डाउन पेमेन्टका रूपमा बुझाउनेछन् भने करिब साढे ३ लाख रुपैयाँ बराबरको रकम विशेष छुटमार्फत समायोजन गरिनेछ।

अब कुरा गरौँ, यति ठूलो अफरमा पाइने नेक्सन ईभीमा के छ?

नेक्सन ईभीमा ४५ किलोवाट आवरको ब्याट्री प्रयोग गरिएको छ। कम्पनीका अनुसार यसले एकपटक पूर्ण चार्ज गर्दा ३२५ किलोमिटरसम्मको रेन्ज दिन सक्छ। यसमा ९८ किलोवाटको इलेक्ट्रिक मोटर छ।

चार्जिङका लागि ७.२ किलोवाटको एसी चार्जर तथा ६० किलोवाटसम्मको डीसी फास्ट चार्जर प्रयोग गर्न सकिन्छ। चार तहको रिजेनेरेटिभ ब्रेकिङ सिस्टम पनि यसमा उपलब्ध छ।

डिजाइनमा स्प्लिट एलईडी हेडलाइट, जोडिएको एलईडी लाइट, १६ इन्च अलोय ह्वील र सिक्वेन्शियल एलईडी टेललाइट दिइएको छ। १९० मिलिमिटरको ग्राउण्ड क्लियरेन्स भएकाले नेपाली सडकका लागि पनि यसको स्पेसिफिकेसन चासोको विषय बन्न सक्छ।

भित्र १२.३ इन्चको टचस्क्रिन इन्फोटेनमेन्ट सिस्टम, १०.२५ इन्च डिजिटल इन्स्ट्रुमेन्ट क्लस्टर, ३६० डिग्री क्यामेरा, वायरलेस चार्जर र ९ स्पीकरको जेबीएल साउन्ड सिस्टम छ।

सुरक्षातर्फ ६ वटा एयरब्याग, ईएससी, अटो होल्डसहितको इलेक्ट्रोनिक पार्किङ ब्रेक, सबै पांग्रामा डिस्क ब्रेक र ब्लाइन्ड स्पट मनिटरिङलगायतका फिचर दिइएका छन्। नेक्सनले भारत एनक्यापमा फाइभ स्टार सुरक्षा रेटिङसमेत पाएको छ।

अब प्रश्न एउटै हो—करिब ४५ लाख रुपैयाँको नेक्सन ईभी ५ लाख ४९ हजार रुपैयाँको सुरुवाती भुक्तानीमै किन्न पाउने यो योजना नेपाली ग्राहकका लागि ईभी बजारमा नयाँ आकर्षण बन्न सक्छ त?

अनिता गुरुङ

काठमाडौँमा केही दिनअघि आयोजित एक सांस्कृतिक कार्यक्रममा गुरुङ समुदायको मौलिक बाह्रमासे घाटु प्रस्तुत गरियो। परम्परागत पहिरनमा सजिएका घाटुसरिहरूको समूहले गीत, संगीत र नृत्यमार्फत पुस्तौँ पुरानो सांस्कृतिक परम्परालाई राजधानीको मञ्चमा उतारे।

घाटु गुरुङ समुदायको महत्वपूर्ण सांस्कृतिक सम्पदामध्ये एक हो। यसका विभिन्न स्वरूपमध्ये बाह्रमासे घाटु वर्षभरि विशेष अवसरअनुसार प्रस्तुत गर्न सकिने परम्पराका रूपमा लिइन्छ।

सती घाटु र कुसुण्डा घाटु निश्चित समय र अवसरमा नाचिने भए पनि बाह्रमासे घाटुको अभ्यास र प्रस्तुति आवश्यकता तथा अवसरअनुसार गर्न सकिन्छ।

कार्यक्रमस्थलमा घाटुसरिहरू परम्परागत गुरुङ पहिरनमा सजिएका थिए। घलेक, चोलो, पटुकी, शिरबन्दी तथा विभिन्न गरगहनाले उनीहरूको पहिरनलाई मौलिक रूप दिएको थियो। एउटै लयमा मिलेर अघि बढेका चाल, हातको भावभङ्गिमा र अनुहारमा देखिने एकाग्रताले प्रस्तुतिलाई थप आकर्षक बनाएको थियो।

घाटुको विशेषता यसको नृत्यसँगै गीतमा लुकेको कथामा पनि छ। पुराना लोककथा, राजा–रानीका जीवनगाथा, प्रेम, सुख–दुःख, त्याग र वियोगका प्रसंगलाई गीतका माध्यमबाट प्रस्तुत गरिने भएकाले घाटु मनोरञ्जन मात्र नभई मौखिक इतिहास र सांस्कृतिक स्मृतिको माध्यमसमेत हो।

घाटुसरिहरूले आँखा बन्द गरी गीतको लय र तालमा नृत्य गर्ने परम्परा छ। उनीहरूको शान्त भाव, एकनासको चाल र संगीतसँगको तालमेलले प्रस्तुतिमा छुट्टै गम्भीरता थपेको देखिन्थ्यो।

पछाडि बजिरहेको मादलको ताल र गुञ्जिरहेको परम्परागत भाकासँगै घाटुनीहरूका चाल अघि बढिरहेका थिए।

बदलिँदो समयसँगै नयाँ पुस्ताको जीवनशैली र मनोरञ्जनका माध्यम फेरिँदै गएका छन्। तर यस्ता कार्यक्रममार्फत बाह्रमासे घाटुको अभ्यास र प्रस्तुति निरन्तर हुनु यसको संरक्षणका लागि महत्वपूर्ण छ।

काठमाडौँको मञ्चमा प्रस्तुत बाह्रमासे घाटुका यी दृश्यले एउटा पुरानो सांस्कृतिक परम्परा अझै जीवित रहेको मात्र देखाउँदैनन्, आफ्नो भाषा, भेषभूषा, कथा र पहिचानलाई नयाँ पुस्तासम्म पुर्‍याउने गुरुङ समुदायको निरन्तर प्रयास पनि देखाउँछन्।