स्ट्रीटनेपाल

काठमाडौंको थापागाउँस्थित मण्डला थिएटरमा सुदूरपश्चिमको भाषा, संस्कृति, लोकविश्वास र सामाजिक जीवनमा आधारित नाटक ‘श्री बिज्जो भूत : कथा सुदूरको..’ मञ्चन भइरहेको छ।

दिवस नाथको लेखन तथा बुद्धि तामाङ र आकाश नेपालीको निर्देशनमा तयार भएको नाटकले सुदूरपश्चिमको डोटेधुरा क्षेत्रको निङ्लाड गाउँमा पुस्तौंदेखि प्रचलित श्री बिज्जो भूतसम्बन्धी लोकविश्वासलाई कथाको आधार बनाएको छ।

स्थानीय जनविश्वासअनुसार श्री बिज्जो भूतको क्षेत्रमा गलत कर्म गर्ने व्यक्ति सजिलै उम्कन सक्दैन। यही विश्वासलाई केन्द्रमा राखेर नाटकले दर्शकलाई पचासको दशकतिरको सुदूरपश्चिमको सामाजिक परिवेशमा पुर्‍याउँछ।

तर नाटकको कथा भूत र लोकविश्वासमा मात्र सीमित छैन। रोजगारीका लागि भारत जानुपर्ने तत्कालीन बाध्यता, त्यसले परिवार र सम्बन्धमा पार्ने प्रभाव, गाउँमा बाँचेका परम्परा तथा भाषा, संगीत र संस्कृतिलाई नाटकले कथाको अभिन्न हिस्सा बनाएको छ।

नाटककी मुख्य पात्र आफ्ना बुबाको खोजीमा एक अपरिचित व्यक्तिसँग बम्बईतर्फको यात्रा तय गर्छिन्। यही यात्राका क्रममा उनले चाल्ने कदम र भोग्ने परिस्थितिले नाटकको कथालाई अघि बढाउँछ।

लेखक दिवस नाथले नाटकलाई आफ्नो गाउँठाउँको माटो, जीवनशैली, भाषा, कला, संस्कृति र पुस्तौंदेखि चलिआएका लोकपरम्पराको सानो दस्तावेजका रूपमा प्रस्तुत गरेका छन्। उनका अनुसार दर्शकले नाटक हेर्दा कथा मात्र नभई आफ्नै गाउँ, मानिस, भाषा र संस्कृतिको झल्को महसुस गर्न सकून् भन्ने उद्देश्य छ।

मण्डला थिएटरले पनि नेपाली समाजका फरक भूगोल, समुदाय र जीवनका कथालाई रंगमञ्चमा ल्याउने आफ्नो प्रयासअन्तर्गत यसपटक सुदूरपश्चिमको कथा रोजेको जनाएको छ। मण्डलाका अध्यक्ष बुद्धि तामाङका अनुसार काठमाडौंमा मात्र केन्द्रित नरही देशका विभिन्न भूगोलका कथा र कलाकारलाई रंगमञ्चसँग जोड्ने प्रयासकै निरन्तरता ‘श्री बिज्जो भूत’ हो।

नाटकमा आदित्य मिश्र, सुस्मिता कुँवर, भूमि लुहार, उमेश सुनाम, अग्नि श्री विश्वकर्मा, समृद्धि नेपाल, स्नेहा जोशी, सुशिला लुहार, दिवस नाथ, चिराग पनेरु र वर्षा भण्डारालगायत कलाकारले अभिनय गरेका छन्। सौरभ चालिसे, जीवन राई र हरिना नाथको प्रत्यक्ष संगीतले नाटकको वातावरण निर्माण गर्छ।

‘श्री बिज्जो भूत’ मण्डला थिएटर र युवा कलाकारहरूको समूह शुभकासको सहकार्यमा तयार भएको हो। शुभकासले यसलाई आफ्नो पहिलो नाटक ‘स्वन्दिश पछिको दोस्रो रंगमञ्चीय यात्रा भनेको छ।

नाटक २०८३ असोज ६ देखि २५ गतेसम्म मण्डला थिएटर, थापागाउँमा मञ्चन हुनेछ। सोमबारबाहेक हरेक दिन साँझ ५:३० बजे तथा शनिबार र आइतबार दिउँसो १:३० बजे पनि नाटक प्रदर्शन हुनेछ।

काठमाडौं । नक्सालस्थित नेपाल प्रहरी प्रधान कार्यालयको पर्खालमा बनाइएको भित्तेचित्रले प्रहरी, नागरिक, राष्ट्रियता र नेपालको सांस्कृतिक विविधतालाई एउटै दृश्यमा उतारेको छ।

हरियो पृष्ठभूमिमा बनाइएको यो चित्रमा प्रहरी र एक नागरिकले नेपालको राष्ट्रिय झण्डा सिलाइरहेको देखिन्छ। नजिकै परम्परागत पोसाक र गहनामा सजिएकी महिला, विभिन्न समुदायका आकृति, सेतो परेवा र हातका आकृतिहरू चित्रित छन्। एउटा पात्रले ‘हाम्रो प्रहरी’ लेखिएको पाटी बोकेको देखिन्छ।

भित्तेचित्रका दृश्यहरूले प्रहरीलाई केवल सुरक्षाकर्मीका रूपमा नभई नागरिकसँग जोडिएको संस्थाका रूपमा प्रस्तुत गर्न खोजेको देखिन्छ। राष्ट्रिय झण्डासँगै विभिन्न जातीय तथा सांस्कृतिक पहिचानलाई समेटिनुले नेपालको विविधता र साझा राष्ट्रिय भावनालाई संकेत गर्छ।

सडकबाट हिँड्ने सर्वसाधारणले सहजै देख्ने गरी बनाइएको यो चित्रले प्रहरी र नागरिकबीचको सहकार्य, शान्ति र सामाजिक एकताको सन्देश दिन्छ। रंग र पात्रमार्फत पर्खालमा कोरिएको यो दृश्यले ‘हाम्रो प्रहरी’ भन्ने भावलाई दृश्यात्मक रूपमा प्रस्तुत गरेको छ।

तस्विरहरु :

काठमाडौं । तमुस्यो ह्युल छोंज धी गुरुङ महिला राष्ट्रिय परिषद्को पाँचौँ राष्ट्रिय महाधिवेशन आगामी असोज १७ र १८ गते काठमाडौंमा हुने भएको छ।

परिषद्ले मंगलबार पत्रकार सम्मेलनमार्फत महाधिवेशनको तयारीबारे जानकारी दिएको हो। परिषद्का अनुसार महाधिवेशनमा देशभरका पाँच प्रदेश, ४८ जिल्ला तथा आबद्ध संघ–संस्थाबाट करिब ३०० प्रतिनिधि सहभागी हुनेछन्।

महाधिवेशनको उद्घाटन असोज १७ गते बिहान ११ बजे मित्रनगर स्थित बिजि ब्याङ्क्वेटमा हुनेछ। सोही दिन दिउँसो ४ः३० बजे परिषद्को केन्द्रीय कार्यालय, मित्रनगरमा बन्दसत्र आयोजना गरिनेछ।

त्यसैगरी, नयाँ नेतृत्व चयनका लागि असोज १८ गते बिहान ८ बजेदेखि दिउँसो ३ बजेसम्म निर्वाचन हुने परिषद्ले जनाएको छ। सोही दिन दिउँसो ४ बजेदेखि ५ बजेसम्म घोषणा सभा आयोजना गरिनेछ।

परिषद्का अनुसार महाधिवेशन सम्पन्न गर्न केन्द्रीय कार्यवाहक अध्यक्ष शिला कुमारी गुरुङको संयोजकत्वमा १४० सदस्यीय मूल आयोजक समिति गठन गरिएको छ। महाधिवेशनका लागि विभिन्न ११ वटा उपसमिति सक्रिय छन् भने तयारीको करिब ९७ प्रतिशत काम सम्पन्न भइसकेको जनाइएको छ।

‘समृद्ध, समावेशी र मौलिक पहिचानसहितको समुन्नत समाज आजको आवश्यकता । आत्मनिर्भर, लैङ्गिक र जातीय समानतामा आधारित राष्ट्र निर्माणमा गुरुङ महिलाको सहभागिता’ भन्ने मूल नाराका साथ महाधिवेशन आयोजना गर्न लागिएको हो।

परिषद्ले महाधिवेशनमार्फत गुरुङ महिलाको सामाजिक, सांस्कृतिक, धार्मिक तथा आर्थिक सशक्तीकरणका साथै भाषा, लिपि, धर्म, संस्कार र संस्कृतिको संरक्षण तथा प्रवर्द्धनका विषयमा आगामी नीति तथा कार्यक्रम तय गर्ने जनाएको छ।