नेपालको पर्यटन क्षेत्रलाई अन्तर्राष्ट्रिय स्तरमा थप प्रवर्द्धन गर्ने उद्देश्यसहित आयोजित हिमालयन ट्राभल मार्ट (एचटीएम) २०२६ भव्यताका साथ सम्पन्न भएको छ। “पर्यटनका नयाँ आयामहरू” भन्ने मूल नारासहित जुन १ देखि ४ सम्म काठमाडौंमा आयोजित मार्टमा २७ देशका ६०० भन्दा बढी प्रतिनिधिको सहभागिता रहेको थियो।

पाटा नेपाल च्याप्टरको आयोजना तथा नेपाल पर्यटन बोर्ड, नेपाल एयरलाइन्स लगायत विभिन्न सार्वजनिक तथा निजी साझेदार संस्थाको सहकार्यमा सम्पन्न कार्यक्रममा ७५ अन्तर्राष्ट्रिय क्रेता कम्पनीका प्रतिनिधि, ८० भन्दा बढी प्रदर्शक संस्था तथा नेपालसहित विभिन्न देशका पर्यटन व्यवसायी र सरोकारवालाको उल्लेखनीय उपस्थिति थियो।

कार्यक्रमले नेपाललाई ‘हिमालयको प्रवेशद्वार’का रूपमा स्थापित गर्दै अन्तर्राष्ट्रिय पर्यटन सहकार्य, व्यवसायिक सञ्जाल विस्तार तथा नयाँ अवसरहरूको खोजीका लागि प्रभावकारी मञ्च प्रदान गरेको आयोजकले जनाएको छ। मार्टअन्तर्गत व्यवसाय–व्यवसाय (बीटुबी) बैठक, विचारमूलक छलफल, गन्तव्य अनुभव कार्यक्रम, नेटवर्किङ तथा सांस्कृतिक प्रस्तुति आयोजना गरिएको थियो।

पाटा नेपाल च्याप्टरका अध्यक्ष खेम लकाईले पर्यटनका नयाँ क्षितिज खोज्ने प्रयासले पर्यटन उत्पादनको विविधीकरण तथा अर्थपूर्ण यात्रा अनुभव सिर्जना गर्ने साझा प्रतिबद्धता झल्काएको बताए। नेपाल पर्यटन बोर्डका कायममुकायम प्रमुख कार्यकारी अधिकृत हिक्मत सिंह ऐयरले नेपाललाई विश्वस्तरीय पर्यटन गन्तव्यका रूपमा प्रवर्द्धन गर्न सहयोग पुर्‍याउने सबै अन्तर्राष्ट्रिय प्रतिनिधि र साझेदारप्रति आभार व्यक्त गरे।

मार्टअघि आयोजित फेमिलियराइजेसन (फाम) भ्रमणअन्तर्गत अन्तर्राष्ट्रिय प्रतिनिधिहरूले पोखरा, लुम्बिनी, हैबुङ, कीर्तिपुर र नमोबुद्धलगायतका गन्तव्यको अवलोकन गरेका थिए। यी भ्रमणमार्फत नेपालको सांस्कृतिक सम्पदा, साहसिक, आध्यात्मिक, वेलनेस तथा पुनरुत्थानमुखी पर्यटनका सम्भावनाबारे प्रत्यक्ष अनुभव प्रदान गरिएको थियो।

एचटीएम इन्साइट फोरममा पर्यटन क्षेत्रका विज्ञ, नीति निर्माता र उद्योगका अगुवाबीच दिगो पर्यटन, प्रविधिगत नवप्रवर्तन, अनुभवात्मक यात्रा, गन्तव्य उत्थानशीलता तथा बजार विविधीकरणका विषयमा छलफल भएको थियो।

मार्टको मुख्य आकर्षण बीटुबी सत्रमा ७५ अन्तर्राष्ट्रिय क्रेता र ८० भन्दा बढी प्रदर्शकबीच २ हजार ४ सयभन्दा बढी पूर्वनिर्धारित व्यवसायिक भेटघाट सम्पन्न भएका थिए। यसबाट नयाँ पर्यटन साझेदारी तथा व्यावसायिक अवसरहरू सिर्जना भएको जनाइएको छ।

कार्यक्रमको समापनसँगै आयोजकले एचटीएम २०२६ ले बलियो साझेदारी, नवीन सोच र पर्यटन विकासप्रति नयाँ उत्साहको आधार निर्माण गरेको जनाएको छ। साथै, नेपाललाई पर्यटन संवाद, नवप्रवर्तन र अन्तर्राष्ट्रिय सहकार्यको अग्रणी केन्द्रका रूपमा स्थापित गर्न मार्ट सफल भएको निष्कर्ष निकालिएको छ।

भुटान, नेपाल र सिक्किमका समकालीन कलाकारहरूलाई एकै थलोमा ल्याउने अन्तर्राष्ट्रिय कला प्रदर्शनी ‘रिवो: आइडेन्टिटी एन्ड कन्टिन्युटी’ आगामी अगस्ट महिनामा नेपालको पाटन म्यूजियममा आयोजना हुने भएको छ।

पूर्वी हिमालय क्षेत्रको साझा सांस्कृतिक पहिचान, परम्परा र निरन्तरतामाथि केन्द्रित यो प्रदर्शनी रियो कलेक्टिभ अफ सिक्किमको आयोजमा हालै भारतको सिक्किममा सम्पन्न भएको थियो। गान्तोकमा सफल प्रदर्शनपछि अब यो प्रदर्शनी नेपाली कला पारखीमाझ ल्याउन लागिएको आयोजक  मुस्कान राईले जानकारी दिइन्।

प्रदर्शनीमा भुटान, सिक्किम र नेपालका कलाकारहरूले तयार गरेका विविध चित्रकला, दृश्य कला तथा समकालीन सिर्जनाहरू प्रस्तुत गरिनेछन्।

आयोजकका अनुसार कलामार्फत पूर्वी हिमालय क्षेत्रका समुदायहरूबीच रहेका साझा अनुभव, सांस्कृतिक सम्बन्ध, पहिचान र समयसँगै निरन्तर रहँदै आएका परम्पराहरूलाई प्रस्तुत गर्ने प्रयास गरिएको छ।

नेपालबाट कलाकार मनोज राई र सन्देश गुरूङ सहभागी रहेका छन्। उनीहरूसहित भुटान र सिक्किमका विभिन्न समकालीन कलाकारहरूको सिर्जना एकै स्थानमा अवलोकन गर्न पाइनेछ।

आयोजकहरूले यो प्रदर्शनीलाई केवल कला प्रदर्शन मात्र नभई पूर्वी हिमालय क्षेत्रका कलाकार, संस्कृति र समुदायबीच संवाद र सहकार्यको माध्यमका रूपमा लिएका छन्।

 प्रदर्शनीमार्फत दर्शकहरूले तीन देशका कलाकारहरूको दृष्टिकोणबाट पहिचान  र निरन्तरताका विषयलाई नयाँ ढंगले अनुभूति गर्न सक्ने अपेक्षा गरिएको छ।

कला, संस्कृति र हिमाली सभ्यताप्रति रूचि राख्ने नेपाली दर्शकका लागि ‘रिवो: आइडेन्टिटी एन्ड कन्टिन्युटी’ विशेष आकर्षण बन्ने विश्वास गरिएको छ। 

आयोजकका अनुसार आगामी अगस्टमा पाटन म्युजियममा हुने यो प्रदर्शनीले नेपाल, भुटान र सिक्किमका कलाकारहरूको सिर्जनात्मक यात्रालाई एउटै मञ्चमा प्रस्तुत गर्दै पूर्वी हिमालयको साझा सांस्कृतिक कथा उजागर गर्नेछ।

काठमाडौंको हात्तिसारस्थित ऐतिहासिक जय नेपाल चलचित्र हल पुनः सञ्चालनमा आएको छ।

करिब ७५ वर्ष पुरानो इतिहास बोकेको यो हल केही वर्षदेखि बन्द अवस्थामा थियो भने कोभिडपछि झन्डै खण्डहरजस्तै बनेको थियो। अब भने नयाँ पुस्ताका युवाहरूको पहलमा आधुनिक सुविधासहित यसलाई नयाँ स्वरूपमा पुनर्जीवित गरिएको छ।

वि.सं. २००९ सालतिर स्थापना भएको मानिने जय नेपाल नेपाली चलचित्र संस्कृतिको महत्वपूर्ण प्रतीकका रूपमा परिचित छ। दरबारमार्ग र नारायणहिटी संग्रहालय नजिक रहेको यो हलले दशकौँसम्म नेपाली दर्शकलाई मनोरञ्जन प्रदान गरेको थियो।

हलका निर्देशक संजय श्रेष्ठका अनुसार पुरानो इतिहास र सांस्कृतिक विरासत जोगाउने उद्देश्यले हलको पुनःनिर्माण गरिएको हो। अहिले यहाँ आधुनिक साउण्ड सिस्टम, आरामदायी सिट, सहज पार्किङ र सुरक्षित संरचना जस्ता सुविधा थपिएका छन्। युरोपबाट ल्याइएको अत्याधुनिक साउण्ड सिस्टमले दर्शकलाई उत्कृष्ट चलचित्र अनुभव दिने दाबी गरिएको छ।

हलका अर्का सञ्चालक हरिकृष्ण श्रेष्ठले जय नेपाल केवल चलचित्र हेर्ने स्थान नभई नेपाली समाजको सम्झना र इतिहास बोकेको धरोहर भएकाले यसको संरक्षण आवश्यक रहेको बताए। पहिलेको ‘स्पेशल’ र ‘बाल्कोनी’ संस्कृतिलाई अहिले ‘गोल्ड’ र ‘प्लाटिनम’ सिटमार्फत नयाँ पुस्तासामु प्रस्तुत गरिएको छ।

दुई तले संरचना रहेको जय नेपाल हल अहिले नेपालमा दुर्लभ मानिने पुराना सिनेमाघरमध्ये एक हो। साथै, हलभित्र नेपाली उत्पादनलाई प्राथमिकता दिँदै स्थानीय ब्रान्डका सामग्रीसमेत राखिएका छन्।

सञ्चालकहरूले नयाँ पुस्ताका युवालाई यहाँ आएर पुरानो समयको सिनेमाघरको अनुभव लिन आग्रह गरेका छन्। पुरानो पुस्ताको सम्झना र नयाँ प्रविधिको संयोजन बनेको जय नेपाल हल फेरि एकपटक नेपाली चलचित्र संस्कृतिको जीवित इतिहासका रूपमा स्थापित हुने अपेक्षा गरिएको छ।\