इजरायली नयाँ मिडिया कलाकार ओहर मारोम मंक को एकल कला प्रदर्शनी ‘Where the Water Falls’ ललितपुरस्थित आर्टूडियो मा आयोजना गरिएको छ।

आर्टुडियो इन्टरनेशनल आर्टिस्ट रेसिडेन्सी (AIAR) अन्तर्गत काठमाडौं बसाइँका क्रममा विकसित गरिएको उक्त प्रदर्शनी ५ जुन २०२६ मा आर्टुडियोको पाटन विङ, नकबहिलमा उद्घाटन गरिएको हो। प्रदर्शनीमा कलाकार, क्युरेटर, सांस्कृतिककर्मी, विद्यार्थी तथा सर्वसाधारणको सहभागिता रहेको थियो।

भिडियो, इन्स्टलेसन, मुभिङ इमेज तथा नयाँ मिडिया अभ्यासमार्फत तयार गरिएको प्रदर्शनीले स्मृति, अनुष्ठान, पानी प्रणाली, दृश्यता तथा सामूहिक जिम्मेवारीसँग सम्बन्धित समकालीन विषयलाई प्रस्तुत गरेको छ। कलाकारले काठमाडौंको सामाजिक–सांस्कृतिक परिवेश, परम्परागत हिटी प्रणाली, विहार संस्कार, सार्वजनिक संरचना तथा निगरानी संस्कृतिबाट प्रेरणा लिएर कृति निर्माण गरेका हुन्।

प्रदर्शनीलाई ‘The Wells/Hiti’, ‘The Priest’ र ‘The Green Man’ गरी तीन भागमा विभाजन गरिएको छ। पहिलो भागले परम्परागत हिटी प्रणालीको सांस्कृतिक र सामाजिक महत्वलाई उजागर गर्छ भने दोस्रो भागले पाटनस्थित Golden Monastery का बाल पुजारीको दैनिक अनुष्ठानिक यात्रामार्फत भक्ति र सामूहिक जिम्मेवारीको विषय उठाउँछ। तेस्रो भाग ‘The Green Man’ ले प्रविधि, श्रम, निगरानी र संस्थागत संरचनाभित्र अदृश्य रूपमा सक्रिय मानिसहरूको अवस्थालाई प्रतीकात्मक रूपमा चित्रण गरेको छ।

कलाकार मंकका अनुसार प्रदर्शनीले “पानी, कविता, सामूहिकता, बालबालिका र समाजमा ओझेलमा परेका मानिसहरूलाई नबिर्सन” स्मरण गराउँछ।

आर्टुडियोका संस्थापक Kailash K. Shrestha ले अन्तर्राष्ट्रिय रेसिडेन्सी कार्यक्रमलाई अर्थपूर्ण कलात्मक आदानप्रदानको माध्यम र नेपाललाई समकालीन कलाको वैश्विक केन्द्रका रूपमा स्थापित गर्ने दीर्घकालीन प्रयासको हिस्सा भएको बताए।

प्रदर्शनी ६ र ७ जुन २०२६ सम्म बिहान ११ बजेदेखि साँझ ५ बजेसम्म सर्वसाधारणका लागि खुला रहने आयोजकले जनाएको छ।

तमु समाज तनहुँले काठमाडौँमा घाँटु भोजको आयोजना गरेको छ।

तमु गुरुङ समुदायले बैशाख पुर्णिमा अर्थात चण्डीपुर्णिमामा नचाइने मौलिक नृत्य घाटु नाच सेलाउए पश्चात घाटुभोजको आयोजना गर्ने गर्दछ।

बुद्ध जयन्ति अर्थात् बैशाख पुर्णिमाको बेला तीनदिन सम्म गुरुङ समुदायले लोक कथामा आधारित घाँटु नाच नाच्ने गरिदै आएको छ। यस पटक पनि भर्खरै घाँटु नाच सकिएको छ तसर्थ घाटु भोज अर्थात घाटु खोएको आयोजना गरिएको छ।

घाटु धुरे संगै गुरुङ समुदायले आफ्नो मौलीक नृत्य चुड्काको शुरुवात गर्ने गर्छन। यसै विच काठमाडौँको मनमैजुमा तमु समाज तनहुँले शनिबार घाटु भोजको आयोजना गरेको छ।

काठमाडौँमा रहेका विभिन्न तमु गुरुङ समुदायका मानिसहरुको उपस्थितिमा उक्त घाटु भोज सम्पन्न भएको छ। निम्तालु हरुले आ-आफ्नो समाजको तर्फबाट घाटुभोजमा चुड्का नाच देखाउने गरेको छ।

चुड्का नाचका केहि तस्विरहरु :

लन्डन (बेलायत) — परम पूज्य क्याब्जे ग्याङ खाङ रिन्पोछेको विशेष उपस्थितिमा २१ जम्भला अभिषेक तथा विशेष धर्मदेशना कार्यक्रम सम्पन्न भएको छ।

बुद्धिष्ट गुम्बा रेडिङ यूकेको आयोजनामा आइतबार अल्डरसटस्थित एम्पायर हलमा आयोजित कार्यक्रममा बेलायतका विभिन्न क्षेत्रबाट आएका ७ सयभन्दा बढी भक्तजनहरूको सहभागिता रहेको थियो।

उक्त अवसरमा १५ जना धर्मगुरुको सहभागितामा विशेष जम्भला पूजा सञ्चालन गरिएको थियो।

कार्यक्रममा विश्वप्रसिद्ध तिब्बती बौद्ध धर्मगुरु ग्याङ खाङ रिन्पोचेले सहभागीहरूलाई २१ जम्भला (कुबेर) को पवित्र अभिषेक प्रदान गर्नुका साथै बुद्ध धर्म, करुणा, प्रज्ञा तथा आध्यात्मिक जीवनसम्बन्धी विशेष प्रवचन दिएका थिए। प्रवचन चिनियाँ, भोट तथा अंग्रेजी भाषामा गरिएको थियो।

कार्यक्रमको प्रमुख आकर्षणमध्ये धर्मगुरु हलभित्र प्रवेश गर्दा सम्मानस्वरूप घिर्लिङ र पाइपरको धुन बजाइएको थियो। उपस्थित भक्तजनहरू हातमा खादा लिएर लामबद्ध रूपमा उभिएर गुरुको स्वागत गरेका थिए।

हलभित्र प्रवेशपछि गुरुलाई आसन ग्रहण गराइएपछि उपस्थित सबैले करिब चार मिनेटसम्म उभिएर पाइपरको धुनसहित सम्मान व्यक्त गरेका थिए।

सो अवसरमा बुद्धिष्ट गुम्बा रेडिङ यूकेका मूल गुरु श्रद्धेय खेन् रिन्पोछे शीर लामाले सहभागीहरूमाझ परम पूज्य क्याब्जे ग्याङ खाङ रिन्पोछेको जीवनी प्रस्तुत गरेका थिए।

उनले बेलायतमा पहिलोपटक २१ वटै जम्भलाको संयुक्त अभिषेक सम्पन्न भएको दाबी गर्दै यसलाई ऐतिहासिक आध्यात्मिक अवसरका रूपमा वर्णन गरे।

कार्यक्रममा बुद्धिष्ट गुम्बा रेडिङका अध्यक्ष रिटायर्ड इन्स्पेक्टर खेमबहादुर गुरुङले कार्यक्रम सफल बनाउन सहयोग गर्ने सम्पूर्ण व्यक्ति तथा संस्थाप्रति धन्यवाद ज्ञापन गरे। यस्ता आध्यात्मिक कार्यक्रमले समुदायलाई एकताबद्ध गर्नुका साथै बुद्ध धर्मप्रतिको आस्था र ज्ञान अभिवृद्धि गर्न सहयोग पुग्ने विश्वास उनले व्यक्त गरे।

कार्यक्रम सञ्चालन तथा स्वास्थ्य–सुरक्षा (हेल्थ एन्ड सेफ्टी) सम्बन्धी जानकारी गुम्बाका महासचिव कमल कोने गुरुङले दिएका थिए। उनले यस्ता कार्यक्रमले बुद्ध धर्मको प्रचार–प्रसार तथा समुदायमा आध्यात्मिक चेतना अभिवृद्धि गर्न महत्वपूर्ण योगदान पुग्ने बताए।

गुम्बाका उपाध्यक्ष कृष्ण गुरुङले स्वागत मन्तव्य व्यक्त गर्दै सम्पूर्ण लामा गुरु तथा भक्तजनहरूलाई स्वागत गरेका थिए।

समारोहको अर्को विशेष आकर्षणका रूपमा दक्षिण भारतस्थित नम्ड्रोलिङ गुम्बामा विशेष साधनाद्वारा तयार पारिएको पवित्र ‘याङबुम’ (कलश) भक्तजनहरूलाई वितरण गरिएको थियो। धार्मिक विश्वासअनुसार उक्त कलशले सुख, शान्ति र समृद्धि प्रदान गर्ने मान्यता रहेको छ।

कार्यक्रममा सहभागी भक्तजनहरूले रिन्पोछेबाट प्राप्त अभिषेक तथा धर्मदेशनाले आफूहरूमा आध्यात्मिक ऊर्जा, शान्ति र सकारात्मक प्रेरणा प्राप्त भएको बताएका थिए।

सो अवसरमा बुद्धिष्ट गुम्बा रेडिङको आमा समूहका तर्फबाट उपस्थित सबै भक्तजनहरूलाई फलफूल तथा प्रसाद वितरण गरिएको थियो।

ग्याङ खाङ रिन्पोछेको बेलायत भ्रमणअन्तर्गत केन्ट तथा साउथ–इस्ट लन्डनस्थित डायमण्ड बुद्धिष्ट सेन्टरमा समेत धर्मदेशना कार्यक्रमहरू आयोजना गरिने जनाइएको छ।