टेस्लाले सार्वजनिक गरेको उड्ने कार कस्तो ?[फिचर]

सडकमा गुड्ने कार आकाशमा उड्न थाल्यो भने कस्तो होला ? अहिलेसम्म विज्ञानकथाका फिल्ममा देखिने यस्तो दृश्यलाई अमेरिकी विद्युतीय सवारी निर्माता टेस्लाले वास्तविक प्रविधिको प्रदर्शनमार्फत चर्चामा ल्याएको छ। कम्पनीले अक्टोबर १५, २०२६ मा अमेरिकाको टेक्ससमा आफ्नो नयाँ पुस्ताको रोडस्टर सार्वजनिक गर्दै कारलाई हावामा उठाउने, घुमाउने र पुनः जमिनमा अवतरण गराउने प्रदर्शन गरेको हो।

टेस्लाका प्रमुख एलन मस्कले यसलाई भविष्यको उड्ने कारका रूपमा प्रस्तुत गरेका छन्। कारमा मस्ककै अर्को कम्पनी SpaceX सँग सम्बन्धित रकेट प्रविधिमा आधारित थ्रस्टर प्रणाली प्रयोग गरिएको छ। तर यो सामान्य कारजस्तै सडकमा गुड्ने र विमानजस्तै लामो दूरीसम्म उड्ने एउटै सवारी भने होइन। यसका विभिन्न संस्करण र तिनको क्षमताबीच महत्त्वपूर्ण भिन्नता छ।

कसरी उड्छ टेस्ला रोडस्टर ?

नयाँ रोडस्टर को सबैभन्दा चर्चित विशेषता यसको कम्प्रेस गरिएको ग्यासबाट थ्रस्ट अर्थात् धकेल्ने बल उत्पादन गर्ने प्रणाली हो। यसमा उच्च चापमा राखिएको ग्यासलाई विशेष नोजलबाट बाहिर निकालेर गाडीलाई आवश्यक दिशामा बल प्रदान गरिन्छ।

टेस्लाका इन्जिनियरिङ उपाध्यक्ष लार्स मोराभीले सार्वजनिक प्रदर्शनका क्रममा कारमा १० वटा थ्रस्टर र करिब ६०० लिटर क्षमताको कम्प्रेस्ड-एयर प्रणाली रहेको बताएका छन्। कारभित्र विशेष कार्बन फाइबरबाट बनेका उच्च चाप सहन सक्ने ट्याङ्कहरूमा हावा भण्डारण गरिएको कम्पनीको भनाइ छ।

प्रदर्शनमा रोडस्टर एउटा घुमाउरो र्‍याम्पमा चढेर उल्टो दिशामा पुगेपछि हावामा घुमेको र जमिनमा अवतरण गरेको देखाइएको थियो। अर्को दृश्यमा यसले टेस्लाका अन्य सवारीमाथिबाट फड्को मारेको थियो।

यद्यपि, उक्त प्रदर्शनमा चालकको सट्टा अन्तरिक्षयात्रीको पोसाक लगाएको पुतला राखिएको थियो र सवारीलाई टाढाबाट नियन्त्रण गरिएको थियो। त्यसैले यो प्रदर्शनलाई यात्रुसहित नियमित रूपमा उड्न सक्ने क्षमताको पूर्ण प्रमाण मान्न मिल्दैन।

टेकक्रन्च , स्पेस डटकम ले सार्वजनिक गरेको विवरणअनुसार यो प्रविधि कारलाई छोटो समय हावामा उठाउन र त्यसको दिशा नियन्त्रण गर्न प्रयोग गरिएको हो। यसलाई हेलिकप्टर वा सामान्य हवाईजहाजजस्तै लामो दूरीको उडान प्रणालीका रूपमा बुझ्नु उचित हुँदैन।

तीन संस्करण, तीन फरक उद्देश्य

टेस्लाले नयाँ रोडस्टरका तीन संस्करण सार्वजनिक गरेको छ।

१. पर्फर्मेन्स

यो सडकमा चलाउन लक्षित दुई सिटको इलेक्ट्रिक स्पोर्ट्स कार हो। यसमा सक्रिय एरोडाइनामिक्स र गाडीको मुनिबाट हावा तानेर सडकमा चाप बढाउने विशेष फ्यान प्रणाली छ। यसको मुख्य उद्देश्य उच्च गतिमा सडकमा पकड र स्थिरता बढाउनु हो।

२. थ्रस्ट

यो दुई सिटको संस्करण हो। यसमा पर्फर्मेन्स का विशेषतासँगै पछाडिपट्टि कम्प्रेस्ड-ग्यास थ्रस्टर राखिएको छ। टेस्लाले यसले शून्यबाट ६० माइल प्रतिघण्टा अर्थात् करिब ९७ किलोमिटर प्रतिघण्टाको गति एक सेकेन्डभन्दा कम समयमा हासिल गर्न सक्ने दाबी गरेको छ।

३. रकेट

यो सबैभन्दा विशेष संस्करण हो। यसमा गाडीको पछाडिपट्टि मात्र नभई वरिपरि थ्रस्टर राखिएको छ। टेस्लाको आधिकारिक वेबसाइटले यसलाई एक सिट भएको, हवाई गतिविधिका लागि तयार गरिएको संस्करणका रूपमा वर्णन गरेको छ। कम्पनीका अनुसार यसले अगाडि र माथितर्फ बल उत्पादन गर्न तथा हावामा आफ्नो दिशा परिवर्तन गर्न सक्छ।

तर रकेट संस्करण सामान्य सार्वजनिक सडकमा चलाउन स्वीकृत भएको छैन। यसको उपलब्धता पनि निमन्त्रणामा सीमित राखिएको छ।

यहाँ ध्यान दिनुपर्ने कुरा के हो भने टेस्ला रोडस्टरका सबै संस्करण उड्न सक्ने होइनन्। कम्पनीले हवाई गतिविधिको क्षमता विशेष रूपमा रकेट संस्करणसँग जोडेको छ।

गति, रेन्ज र डिजाइन

टेस्लाले सार्वजनिक गरेको विवरणअनुसार नयाँ रोडस्टरका तीनै संस्करणका लागि एकपटक चार्जमा करिब ३०० माइल अर्थात् ४८३ किलोमिटर रेन्ज र प्रतिघण्टा २३० माइलभन्दा बढी गति हासिल गर्ने लक्ष्य उल्लेख गरिएको छ। यी कम्पनीका दाबी हुन्; वास्तविक उत्पादनमा प्राप्त हुने प्रदर्शन स्वतन्त्र परीक्षणबाट पुष्टि हुन बाँकी छ।

गाडीको डिजाइन पनि परम्परागत स्पोर्ट्स कारभन्दा फरक छ। यसको बाहिरी बनावटमा एरोडाइनामिक्सलाई प्राथमिकता दिइएको छ। सक्रिय रियर विङ र गाडीको मुनिबाट हावा तान्ने फ्यान प्रणालीले तीव्र गतिमा गाडीलाई सडकमा स्थिर राख्न मद्दत गर्ने कम्पनीको दाबी छ।

यसमा इलेक्ट्रोनिक प्रणालीमार्फत स्टेयरिङ नियन्त्रण गर्ने ‘स्टेयर-बाइ-वायर’ प्रविधि, मुख्य टचस्क्रिन र चालकका लागि थप डिस्प्ले राखिएका छन्। हलुका तर बलियो सामग्री प्रयोग गरेर गाडीको तौल नियन्त्रण गर्ने प्रयास गरिएको पनि टेस्लाले जनाएको छ।

यसरी हेर्दा रोडस्टरको मुख्य विशेषता केवल हावामा उफ्रिनु होइन। उच्च गति, सडकमा पकड, एरोडाइनामिक्स र विशेष थ्रस्टर प्रणालीलाई एउटै सवारीमा जोड्ने प्रयास पनि हो।

कति पर्छ मूल्य ?

टेस्ला ले नयाँ रोडस्टरको अन्तिम बिक्री मूल्य सार्वजनिक गरेको छैन। तर कम्पनीको वेबसाइटमा आरक्षणका लागि पर्फर्मेन्स संस्करणमा ५० हजार अमेरिकी डलर र थ्रस्ट संस्करणमा २ लाख ५० हजार अमेरिकी डलर उल्लेख गरिएको छ। यी रकम गाडीको पूर्ण मूल्य नभई आरक्षण रकम हुन्।

रकेट संस्करण भने निमन्त्रणामार्फत उपलब्ध हुने बताइएको छ। त्यसको अन्तिम मूल्य र व्यावसायिक उत्पादनसम्बन्धी पूर्ण विवरण सार्वजनिक भइसकेको छैन।

टेस्ला ले सन् २०२८ मा उत्पादन सुरु गर्ने लक्ष्य राखेको छ। यो परियोजना लामो समयदेखि चर्चामा रहे पनि यसअघि पनि उत्पादनको समय पटक–पटक सर्दै आएको थियो। त्यसैले घोषित समयमै उत्पादन सुरु हुन्छ भन्ने सुनिश्चितता छैन।

के यो साँच्चिकै उड्ने कार हो ?

टेस्लाको प्रदर्शनले कारलाई छोटो समय हावामा उठाउन र थ्रस्टरमार्फत त्यसको गति तथा दिशा परिवर्तन गर्न सकिने सम्भावना देखाएको छ। तर सामान्य प्रयोगका लागि आवश्यक सुरक्षा, निरन्तर उडान क्षमता र कानुनी स्वीकृतिका प्रश्न अझै महत्त्वपूर्ण छन्।

स्पेस डटकमले औँल्याएअनुसार प्रदर्शनमा देखाइएको उडान अहिलेका लागि सीमित र विशेष परिस्थितिमा गरिएको गतिविधि हो। यसलाई दैनिक यात्रामा प्रयोग गर्न मिल्ने प्रमाणित उड्ने कारको रूपमा बुझ्न मिल्दैन।

द गार्डियनले पनि यस प्रविधिको सार्वजनिक प्रयोगमा कानुनी चुनौती हुन सक्ने विषय उठाएको छ। सडकमा चल्ने सवारीका मापदण्ड पूरा गर्नुका साथै हवाई क्षेत्रमा उडान गर्न आवश्यक अनुमति, सुरक्षा परीक्षण, चालकको योग्यता र उडान नियन्त्रणसम्बन्धी व्यवस्था पनि आवश्यक पर्न सक्छ।

त्यसैले टेस्लाको नयाँ रोडस्टरलाई अहिले नै सडकको ट्राफिक छल्दै गन्तव्यमा उडेर पुग्ने कारका रूपमा चित्रण गर्नु अतिरञ्जित हुनेछ। यो प्रविधि भविष्यमा कहाँसम्म पुग्छ भन्ने कुरा उत्पादन, परीक्षण र नियामक स्वीकृतिले निर्धारण गर्नेछ।

भविष्यको यातायातमा कस्तो प्रभाव पर्ला ?

सहरमा ट्राफिक जाम बढिरहेका बेला सडक र हवाई दुवै माध्यम प्रयोग गर्न सक्ने सवारीको कल्पना आकर्षक लाग्छ। तर रोडस्टरको अहिलेको अवधारणा व्यावहारिक सहरी यातायातभन्दा उच्च प्रदर्शनको स्पोर्ट्स कार र प्रविधि प्रदर्शनसँग बढी सम्बन्धित देखिन्छ।

यसको लागत उच्च छ, उडान क्षमता सीमित छ र सामान्य सार्वजनिक प्रयोगका लागि आवश्यक स्वीकृति सुनिश्चित भएको छैन। त्यसैले यसले निकट भविष्यमै आम मानिसको दैनिक यातायातको समस्या समाधान गर्छ भन्न सकिँदैन।

तर एउटा इलेक्ट्रिक कारमा थ्रस्टर, सक्रिय एरोडाइनामिक्स र हावामा नियन्त्रणको प्रविधि एकीकृत गर्ने प्रयासले सवारी इन्जिनियरिङको नयाँ सम्भावनाबारे बहस भने सुरु गरेको छ।

भविष्यमा यस्तो प्रविधि अझ विकसित भएर सुरक्षित, भरपर्दो र कानुनी रूपमा स्वीकृत सवारीमा रूपान्तरण हुन सके यातायातको स्वरूपमा परिवर्तन आउन सक्छ। अहिलेका लागि भने टेस्लाको उड्ने रोडस्टरलाई सम्भावना देखाउने तर पूर्ण व्यावहारिकता प्रमाणित हुन बाँकी रहेको प्रविधिका रूपमा हेर्नु उचित हुन्छ।

यस फिचरमा स्टोरीमा टेस्लाको आधिकारिक वेबसाइट तथा टेकक्रन्च र द गार्डियनमा प्रकाशित समाचारलाई आधार बनाइएको छ। कारको क्षमता र प्राविधिक विवरण कम्पनीले सार्वजनिक गरेका दाबीमा आधारित छन्। यसको वास्तविक उडान क्षमता, उत्पादन र कानुनी स्वीकृतिबारे स्वतन्त्र पुष्टि हुन बाँकी छ। -सम्पादक