काठमाडौँको सुन्दरता रानीपोखरी

काठमाडौँको मुटुमा अवस्थित रानी पोखरी (नेपालभाषामा न्हू पुखू) नेपालको ऐतिहासिक, धार्मिक र सांस्कृतिक रूपमा अत्यन्त महत्वपूर्ण सम्पदा हो।

वि.सं. १७२७ मा प्रताप मल्ल ले आफ्ना छोरा चक्रवर्तीन्द्र मल्लको असामयिक निधनपछि रानीलाई शोकबाट बाहिर ल्याउन यो पोखरी निर्माण गर्न लगाएका थिए। यही कारणले रानी पोखरी केवल संरचना मात्र नभई भावनात्मक इतिहास बोकेको स्थल पनि हो।

धार्मिक रूपमा यसको महत्व अझ गहिरो छ। पोखरीलाई पवित्र बनाउन नेपाल र भारतका ५१ प्रमुख तीर्थस्थलका जल मिसाइएको मानिन्छ। पोखरीको बीचभागमा रहेको बालगोपालेश्वर मन्दिर वर्षमा एक पटक, विशेष गरी भाइटीकाको दिन मात्र सर्वसाधारणका लागि खुला गरिन्छ, जसले यसको धार्मिक आकर्षण अझ बढाउँछ।

वि.सं. २०७२ को नेपाल भूकम्प २०१५ ले रानी पोखरीमा ठूलो क्षति पुर्‍याएको थियो। त्यसपछि यसलाई पुरानै ग्रन्थकुट शैलीमा पुनर्निर्माण गरी यसको मौलिक स्वरूप जोगाउने प्रयास गरिएको छ।

रत्नपार्क र जमलको बीचमा रहेको यो पोखरी आज पनि काठमाडौँको व्यस्तताबीच शान्त वातावरण, ऐतिहासिक कला र परम्परागत वास्तुकलाको सुन्दर उदाहरणको रूपमा चिनिन्छ।