काठमाडौंमा शनिबार ‘नेपाल प्राइड परेड’ आयोजना गरिएको छ।

यौनिक तथा लैङ्गिक अल्पसङ्ख्यक समुदायले आफ्नो पहिचान, अधिकार र समानताको पक्षमा आवाज उठाउँदै गौरव र्‍याली निकालेका हुन्।

शान्ति बाटिकाबाट सुरु भएको र्‍याली खुलामञ्चमा पुगेर सम्पन्न भएको थियो। कार्यक्रममा सहभागीहरूले इन्द्रेणी झण्डा र विभिन्न सन्देश लेखिएका प्लेकार्ड प्रदर्शन गरेका थिए।

उनीहरूले समान अधिकार, भेदभावको अन्त्य, सुरक्षित जीवन र सामाजिक स्वीकार्यताको माग गरेका थिए।

परेडमा समुदायका सदस्यहरू, मानवअधिकारकर्मी, नागरिक समाजका प्रतिनिधि तथा समर्थकहरूको सहभागिता रहेको थियो। खुलामञ्चमा सांस्कृतिक कार्यक्रम र सम्बोधनसमेत गरिएको थियो।

हरेक वर्ष जुन महिनामा विश्वभर ‘प्राइड मन्थ’ मनाइन्छ। सोही अवसरमा नेपालमा पनि प्राइड परेड आयोजना गरिएको हो।

आयोजकहरूले यस्ता कार्यक्रमले यौनिक तथा लैङ्गिक विविधताप्रति सम्मान बढाउन तथा समुदायका अधिकारबारे जनचेतना फैलाउन सहयोग पुग्ने बताएका छन्।

तमु समाज तनहुँले काठमाडौँमा घाँटु भोजको आयोजना गरेको छ।

तमु गुरुङ समुदायले बैशाख पुर्णिमा अर्थात चण्डीपुर्णिमामा नचाइने मौलिक नृत्य घाटु नाच सेलाउए पश्चात घाटुभोजको आयोजना गर्ने गर्दछ।

बुद्ध जयन्ति अर्थात् बैशाख पुर्णिमाको बेला तीनदिन सम्म गुरुङ समुदायले लोक कथामा आधारित घाँटु नाच नाच्ने गरिदै आएको छ। यस पटक पनि भर्खरै घाँटु नाच सकिएको छ तसर्थ घाटु भोज अर्थात घाटु खोएको आयोजना गरिएको छ।

घाटु धुरे संगै गुरुङ समुदायले आफ्नो मौलीक नृत्य चुड्काको शुरुवात गर्ने गर्छन। यसै विच काठमाडौँको मनमैजुमा तमु समाज तनहुँले शनिबार घाटु भोजको आयोजना गरेको छ।

काठमाडौँमा रहेका विभिन्न तमु गुरुङ समुदायका मानिसहरुको उपस्थितिमा उक्त घाटु भोज सम्पन्न भएको छ। निम्तालु हरुले आ-आफ्नो समाजको तर्फबाट घाटुभोजमा चुड्का नाच देखाउने गरेको छ।

चुड्का नाचका केहि तस्विरहरु :

भक्तपुरको मध्यपुर थिमि–राधे राधे चोकमा रहेको अग्लो र अधुरो भवन धेरै वर्षदेखि स्थानीय तथा यात्रुहरूको चासोको विषय बनेको छ।

अरनिको राजमार्गबाट सजिलै देखिने यो भवन करिब १७ तला अग्लो छ र भक्तपुर क्षेत्रकै एक प्रमुख चिनारीजस्तै बनेको छ।

सुरुमा यस भवनलाई अत्याधुनिक लक्जरी होटलका रूपमा सञ्चालन गर्ने योजना बनाइएको थियो। होटलसँगै व्यापारिक कम्प्लेक्स र कार्यालयहरू पनि राख्ने लक्ष्य थियो। धेरै मानिसले यो भवन भारतीय अभिनेता गोविन्दाको भएको भन्ने विश्वास गरे पनि त्यो सत्य होइन।

गोविन्दा एक पटक भवन अवलोकनका लागि आएका कारण यस्तो हल्ला फैलिएको हो। वास्तवमा यो परियोजना नेपाली व्यावसायिक समूह शौरभ ग्रुप तथा अन्य लगानीकर्तासँग सम्बन्धित रहेको बताइन्छ।

निर्माण कार्य सन् २०१७ तिरबाट रोकिएको मानिन्छ। विदेशी लगानी, लगानीकर्ताबीचको विवाद, कानुनी प्रक्रिया तथा आर्थिक व्यवस्थापनका समस्या जस्ता कारणले काम अघि बढ्न नसकेको बताइन्छ।

साथै, यति ठूलो संरचना निर्माण गर्दा आवश्यक पर्ने केही प्राविधिक तथा प्रशासनिक प्रक्रियाले पनि परियोजना प्रभावित भएको चर्चा छ।

वर्षौंदेखि अधुरो अवस्थामा रहेको यो भवनको सुरक्षाबारे पनि चिन्ता व्यक्त हुँदै आएको छ। झ्याल–ढोका नलागेको र खुला अवस्थामा रहेको संरचना घाम, पानी र मौसमको असरमा परिरहेको छ।

स्थानीयवासी तथा प्राविधिकहरूका अनुसार यसको नियमित परीक्षण र उचित व्यवस्थापन आवश्यक छ। सांस्कृतिक सम्पदाले चिनिएको भक्तपुरमा यो अधुरो भवन अहिले पनि रहस्य र चासोको विषय बनेको छ।