काठमाडौं । काठमाडौंलाई तराई–मधेससँग जोड्ने राष्ट्रिय गौरवको आयोजना काठमाडौं–तराई/मधेस द्रुतमार्ग (फास्ट ट्र्याक) निर्माणको काम आधा मात्रै सम्पन्न भएको छ। नेपाली सेनाको व्यवस्थापनमा निर्माण भइरहेको यस आयोजनाको भौतिक प्रगति २०८३ भदौ मसान्तसम्म ५०.०२ प्रतिशत पुगेको छ।

करिब ७०.९७ किलोमिटर लामो यो द्रुतमार्ग ललितपुरको खोकनादेखि बाराको निजगढसम्म निर्माण भइरहेको छ। आयोजनाको निर्माण व्यवस्थापनको जिम्मा सरकारले २०७४ सालमा नेपाली सेनालाई दिएको थियो।

सुरुमा करिब ८५ अर्ब रुपैयाँ लागत अनुमान गरिएको आयोजनाको लागत बढेर अहिले २ खर्ब ११ अर्ब ९३ करोड रुपैयाँ पुगेको छ। भदौ मसान्तसम्म आयोजनामा ९४ अर्ब २२ करोड रुपैयाँ खर्च भइसकेको छ।

निर्धारित समयमा काम पूरा हुन नसकेपछि सरकारले आयोजनाको म्याद तेस्रोपटक थप गरेको छ। अब २०८६ चैत मसान्तसम्म निर्माण सम्पन्न गर्ने लक्ष्य राखिएको छ।

आयोजनाअन्तर्गत सातवटा सुरुङ र ८९ वटा पुल निर्माण गर्ने योजना छ। धेद्रे र लेनडाँडा सुरुङका दुवै ट्युबमा खन्ने काम पूरा भएको छ। महादेवटार सुरुङको एउटा ट्युबमा पनि खन्ने काम सकिएको छ। पुलतर्फ भने जग, आधारभूत संरचना र माथिल्लो भाग निर्माणको काम जारी छ।

निर्माणमा ढिलाइ हुनुको मुख्य कारणमध्ये ललितपुरको खोकना क्षेत्रमा देखिएको जग्गा अधिग्रहण र मुआब्जा विवाद पनि हो। स्थानीयको असन्तुष्टि र ठेक्का प्रक्रियामा भएको ढिलाइले यस खण्डको काम प्रभावित भएको छ।

फास्ट ट्र्याक सञ्चालनमा आएपछि काठमाडौं र तराईबीचको यात्रा दूरी तथा समय घट्ने अपेक्षा गरिएको छ। यसले मालसामान ढुवानी सहज बनाउनुका साथै व्यापार, पर्यटन र आर्थिक गतिविधिमा समेत सहयोग पुर्‍याउने विश्वास गरिएको छ।

तर, आयोजनाको आधा काम मात्रै सम्पन्न भएकाले अबको साढे तीन वर्षभित्र निर्माण पूरा गर्न सरकारले ठेक्का व्यवस्थापन, बजेट, जग्गा विवाद र निर्माणको गतिमा विशेष ध्यान दिनुपर्ने देखिन्छ।

तस्विरः नेपली सेना

अर्जुन गाहा/नेपाल फोटो लाइब्रेरी

पोखराको सेती नदीमाथि अब बन्नेछन् दुई नयाँ आधुनिक पुल। पृथ्वीचोक बसपार्क र पोखरा रंगशाला गेट जोड्ने गरी निर्माण भइरहेको यो पुल पोखराको यातायात पूर्वाधारमा नयाँ पहिचान थप्ने योजनाका रूपमा अघि बढाइएको छ।

पोखरा–मुग्लिन सडक आयोजना अन्तर्गत एसियाली विकास बैंकको सहयोगमा निर्माण भइरहेको यो केबल–स्टेड सिग्नेचर पुल नेपालकै नमुना अत्याधुनिक पुलमध्ये एक हुने अपेक्षा गरिएको छ।

भ्याटसहित एक अर्ब सात करोड रुपैयाँ लागत रहेको पुल निर्माणको जिम्मा रसुवा कन्स्ट्रक्सनले लिएको छ। हाल सञ्चालनमा रहेको पुलको दायाँ र बायाँ छुट्टाछुट्टै दुई नयाँ पुल निर्माण गरिँदै छन्। दुवै पुल १९०–१९० मिटर लामा हुनेछन्।

२०७९ भदौमा तीन वर्षभित्र निर्माण सम्पन्न गर्ने गरी सम्झौता भए पनि डिजाइन स्वीकृति र निर्माणस्थल खाली गराउने काममा ढिलाइ हुँदा २०८० कात्तिकदेखि मात्रै निर्माण सुरु भएको थियो।

हालसम्म करिब ७० प्रतिशत काम सम्पन्न भएको आयोजनाको निर्माण अवधि थप गरी २०८३ फागुनभित्र सक्ने लक्ष्य राखिएको छ।

निर्माण सम्पन्न भएपछि सेती नदीमाथिको आवागमनलाई थप सहज बनाउनुका साथै पोखराको सहरी पूर्वाधारमा आधुनिक संरचना थपिनेछ। आकर्षक बनावट र आधुनिक प्रविधिमा आधारित यी पुल पोखराको नयाँ पहिचानसमेत बन्न सक्नेछन्।

पछिल्लो समय काठमाडौंका मुख्य सडकमा ट्राफिक जाम बढ्दै गएको छ।

विशेषगरी बिहान र साँझ कार्यालय समयमा सडकमा सवारीको चाप अत्यधिक हुने गरेको छ।

न्युरोड, सहिदगेट, माइतीघर, थापाथलीदेखि कुपन्डोल र पुल्चोकसम्मका मुख्य सडकमा लामो समयसम्म सवारीसाधनको लाइन देखिन्छ।

चाडपर्व नजिकिँदै गर्दा काठमाडौं उपत्यकामा सवारीसाधनको चाप अझ बढ्ने देखिन्छ।

साँझ परेपछि काठमाडौँमा देखिएको सवारी चापको दृश्य।