काठमाडौं–तराई/मधेश द्रुतमार्ग (केटिएफटी) अन्तर्गत नेपालकै सबैभन्दा अग्लो पुल काठमाडौं–तराई/मधेश फास्ट ट्रयाक मा निर्माणाधीन रहेको छ।

मकवानपुरको लेनडाँडा र धोद्रे क्षेत्रमा बनिरहेको उक्त पुलको उचाइ करिब ८२ मिटर रहेको छ, जुन धरहरा भन्दा पनि अग्लो हो। करिब २७० देखि ३३९ मिटर लम्बाइको यो आधुनिक बक्स डिजाइन पुल भूकम्प प्रतिरोधी प्रविधिमा आधारित छ।

टनेलको मुख नजिक निर्माण भइरहेको यस पुलमा दुई समानान्तर संरचना रहनेछन्, जसले दुवै दिशामा सवारी आवतजावत सहज बनाउनेछ। हाल पुलको ढलान र संरचनागत काम अन्तिम चरणमा पुगेको छ।

नेपाली सेनाको नेतृत्वमा अघि बढिरहेको परियोजनामा समग्र भौतिक प्रगति करिब ४५ प्रतिशत पुगेको छ। निर्धारित समयमै सम्पन्न भएमा यो पुल नेपालकै पूर्वाधार विकासको प्रतीक बन्ने अपेक्षा गरिएको छ।

विश्वप्रसिद्ध अमेरिकी राइड–सेयरिङ कम्पनी उवर नेपालमा औपचारिक प्रवेश गर्ने तयारीमा रहेको छ। पछिल्लो समय नेपाली बजारमा चलेको चर्चा र विभिन्न स्रोतका अनुसार कम्पनीले आगामी केही महिनाभित्रै सेवा सुरु गर्ने लक्ष्यसहित आवश्यक प्रक्रिया अघि बढाइरहेको छ।

उबरले नेपाल सरकारको परिमार्जित सेवा उद्योगसम्बन्धी कानुनअनुसार दर्ता प्रक्रिया अगाडि बढाउन कानुनी परामर्श लिइरहेको बताइएको छ। राइड–सेयरिङलाई व्यवस्थित बनाउन ल्याउन लागिएको अन्तरिम मापदण्डअनुसार नै कम्पनीले आफ्नो सञ्चालन मोडेल तयार गरिरहेको बुझिएको छ।

यसैबीच, उबरका प्रतिनिधिहरूले केही समयअघि नेपाल भ्रमण गरी यहाँको बजार, ट्राफिक अवस्था तथा सम्भाव्यता अध्ययन गरिसकेको रिपोर्टहरू सार्वजनिक भएका छन्। विगतमा चौधरी ग्रुप सँग सहकार्यमा आउने चर्चा भए पनि हाल कम्पनीले आफ्नै मोडेल वा स्थानीय प्रतिनिधिमार्फत प्रवेश गर्ने तयारी गरेको स्रोतको दाबी छ।

सन् २००९ मा अमेरिकाको सान फ्रान्सिस्कोबाट सुरु भएको उबर हाल विश्वका ७० भन्दा बढी देशमा सञ्चालनमा रहेको छ। यो परम्परागत ट्याक्सी कम्पनी नभई मोबाइल एपमार्फत चालक र यात्रुलाई जोड्ने डिजिटल प्लेटफर्म हो। यसअन्तर्गत कार राइड, मोटरसाइकल सेवा, प्रिमियम सेवा तथा उवर इट्स जस्ता सेवा उपलब्ध छन्।

नेपालको बजारमा अहिले पठाओ, ईनड्राइभ र याङ्गो जस्ता कम्पनीहरू सक्रिय छन्। यद्यपि, उबरको आगमनले प्रतिस्पर्धा थप चर्किने र सेवाको गुणस्तर सुधार हुने अपेक्षा गरिएको छ।

विशेषज्ञहरूका अनुसार उबरले अन्तर्राष्ट्रिय स्तरका सुरक्षा फिचर—लाइभ ट्र्याकिङ, राइड इन्स्योरेन्स र चालकको पृष्ठभूमि प्रमाणीकरण—मार्फत प्रयोगकर्ताको विश्वास जित्न सक्छ। साथै, नेपाल आउने विदेशी पर्यटकका लागि समेत यो सेवा उपयोगी बन्ने देखिन्छ।

तर, स्थापित प्रतिस्पर्धीबीच उबरले मूल्य निर्धारण र चालकलाई दिने सुविधा क्षेत्रमा चुनौती सामना गर्नुपर्ने देखिन्छ।

हालसम्म कम्पनीले आधिकारिक रूपमा लन्च मिति सार्वजनिक नगरे पनि, उबरको नेपाल प्रवेशले डिजिटल यातायात क्षेत्रलाई थप व्यवस्थित, सुरक्षित र प्रतिस्पर्धात्मक बनाउने अपेक्षा गरिएको छ।

काठमाडौंको दक्षिण–पश्चिम क्षेत्रमा अवस्थित बल्खु चोक ऐतिहासिक महत्व बोकेको प्रमुख यातायात केन्द्रका रूपमा परिचित छ।

‘बल्खु’ नामको उत्पत्तिबारे विभिन्न जनश्रुति पाइन्छन्। कतिपयका अनुसार हिमाली भेगका मानिसले लगाउने ‘बख्खु’ शब्दबाट अपभ्रंश भई ‘बल्खु’ बनेको हो भने, नजिकै बग्ने बल्खु खोलाका कारण पनि यो नाम रहन गएको मानिन्छ। लिच्छविकालमै यो क्षेत्र महत्वपूर्ण सुरक्षा विन्दु र व्यापारिक केन्द्रका रूपमा विकसित भएको इतिहास छ।

हाल बल्खु चोकबाट चक्रपथ हुँदै कलङ्की, एकान्तकुना र कोटेश्वर पुग्न सकिन्छ भने बल्खु–दक्षिणकाली सडकमार्फत चोभार, फर्पिङ हुँदै दक्षिणकाली मन्दिरसम्म जोडिन्छ। यस्तै, यहाँबाट कीर्तिपुर र त्रिभुवन विश्वविद्यालय क्षेत्र पनि सजिलै पुगिन्छ।

आज बल्खु चोक देशकै ठूलो तरकारी तथा फलफूल बजार र त्रिभुवन विश्वविद्यालयको परीक्षा नियन्त्रण कार्यालयका कारण अत्यन्त व्यस्त केन्द्र बनेको छ।

बल्खु चोक र यस वरपरको क्षेत्रको ड्रोन फोटो हेरौं-