lifestyle
गुरुङ जातीको एउटा मौलिक परम्परा
गुरुङ जाति, गुरुङ समुदाय वा तमु नेपालको पश्चिमाञ्चल क्षेत्रमा बसोबास गर्ने एक मुलवासी भुमिपुत्र मंगोल वर्ण को समुदाय हुन्।
मुख्यतय गुरुङ समुदाय गण्डकी अञ्चलमा बसोबास गर्दछन्, खासगरि लमजुङ, कास्की, तनहुँ, गोर्खा, पर्वत, स्याङ्जा र अन्नपूर्ण हिमशृङ्खला आसपास मनाङ जिल्लाहरूमा गुरुङहरूको बाहुल्यता रहेको छ।
कोही बागलुङ, ओखलढुङ्गा र ताप्लेजुङ जिल्लाहरूमा र माछापुच्छ्रे आसपास पनि बसोबास गर्दछन्। थोरै सङ्ख्यामा भएपनि सिक्किम र भुटानमा समेत बसेको अनुमान गरिन्छ।
जन्मदेखि मरणसम्मका संस्कार र परम्परा तथा प्राचिन पौणीरक जातिया सांस्कृतिका धनी, तमु (गुरुङ)को आफ्नै रीतिरिवज, चाड पर्ब सम्बन्धि आफ्नै विशिष्ट परम्परा अझैसम्म रहेको पाइन्छ।
यस जातिको पुर्खौली धर्म, बोन धर्मानुसार जस आन्तर्गत, गुरुङहरूको मुल चाड पर्वहरूमा क्रमशः ल्होसार (पौष १५), माँङी त्ह्ये (माघे संक्रान्ति), खे कु त्ह्ये (फाल्गुन पूर्णिमा), चैत्रको ३ मंगलबार (ट्हो त्हेँ) गाउँ बार्ने, चैते दशैं, खेकु माँङी थेब त्ह्ये (वैशाख पूर्णिमा), क्ह्वोइडुलु मार (श्रावण संक्रान्ति), ख्योदो म्हाँमै त्ह्ये (भदौ पूर्णिमा) आदि हुन्।
यो गोरखा जिल्लाको उत्तरी भेगमा पर्ने बार्पाक सुलिकोट गाउँपालिका वडा नम्बर ८ मा पर्ने जराङ्ग गाउँको गुरुङ समुदायको चैते दशैँको पुजा हो।
प्रकृतिपुजक गुरुङ समुदायको पितृ तथा देवताहरु पौराणिककाल देखि नै वोन धर्म अनुसार बन जंगलमा नै हुन्छन। उनीहरु यसरि नै चाड वाडमा गोठ जंगलमा गैर सामुहिक रुपमा पुजाआजा गर्ने गर्छन। यो नै गुरुङ समुदायको मौलिक धर्म संस्कृति परम्परा हो।
साविक पन्द्रुङ्ग गाविस वडा नम्बर १ मा पर्ने यो गुरुङ समुदायले आफ्नो पुर्खाले गर्दै आएको परम्परागत संस्कृतिलाई निरन्तरता दिएको छ। यस्तो संस्कृति सम्पदा नै उनीहरुको मौलिक सम्पत्ति हो। नयाँ पुस्ताले सिक्न र आफ्नो धर्म सस्कृति रितिरिवाज जान्न यस्ता चाड वाड मनाईराख्न जरुरि छ। यो गुरुङ समुदायको आफ्नो परम्परा भए पनि यसले सिंगो नेपालको अस्तित्व वोकेको छ।
चक्रपथ दोस्रो खण्ड विस्तार ढिलाई हुँदा अधिकांश ठाउँमा घारी बनेको देखिन्छ।
वर्षौंदेखि रोकिएको यो चक्रपथको दोस्रो खण्डमा अहिले —कलंकीदेखि बसुन्धारासम्मको सडक विस्तार अब चिन सरकारको सहयोगमा अघि बढ्ने भएको छ।
८.२ किलोमिटर लामो यस खण्डमा चिन सरकारको सहयोगमा सडक र पुल निर्माण हुने भएको हो।
यो परियोजाको लागी चीन सरकारले करिब ११ अर्ब रूपैयाँ अनुदान दिने भएको छ।
यो परियोजना नयाँ भने होइन। सम्झौता त २०७५ सालमै पनिभइसकेको थियो।
त्यसयता कहिले कोरोना महामारी त कहिले साइट क्लियर नभएको बहानामा चिनियाँ पक्षले काम अघि बढाएन।
२०७९ पुसमा साइट निरीक्षण गर्न आएको चिनियाँ टोलीले पनि वरपरका मन्दिर नहटाई काम नगर्ने अडान राख्दै फर्किएको थियो।
यता सडक विभागले भने आफ्नो दायित्व पूरा गरिसकेको छ—तीन वर्षअघि नै दायाँबायाँका संरचना हटाइसकिएको छ, र सर्भिस लेन तथा ढल निकासको काम पनि आंशिक रूपमा गरिएको छ।
तर पटक–पटकको ताकेता बेवास्ता गर्दै चिनियाँ पक्ष आएन, र खाली राखिएको जग्गामा अहिले बर्खायामको झाडी उम्रिसकेको छ।
अब सम्झौता नवीकरण भएसँगै काम वास्तवमै सुरू हुन्छ कि फेरि अलपत्र बस्छ, हेर्न बाँकी छ।
माओत्से गुरुङद्वारा निर्देशित चलचित्र ‘पेन्सन पट्टा’को पहिलो गीत ‘जुनी जाला’ सार्वजनिक भएको छ।
गुरुङ समुदायको पहिरन, संस्कृति र गाउँले जीवनशैलीलाई झल्काउने यो गीतमा दयाहाङ राई, बुद्धि तामाङलगायतका कलाकार देखिएका छन्। शब्द हर्क साउदको र संगीत मनोज थापा मगरको रहेको छ।
भदौ २६ गते हरितालिका तीजको मौकामा प्रदर्शनमा आउने यो चलचित्रले प्रेम, संघर्ष र पारिवारिक सम्बन्धको कथा बुनेको छ।
यसको अन्तर्राष्ट्रिय प्रदर्शन अधिकार हङकङ, अस्ट्रेलिया, न्युजिल्यान्ड र बेलायतमा पहिले नै बिक्री भइसकेको छ, र अन्य देशसँग पनि छलफल जारी रहेको निर्माणपक्षले जनाएको छ।
काठमाडौं–धादिङ जोड्ने नागढुंगा सुरुङमार्गमा शनिबार बिहान ‘नागढुंगा टनेल फन रन एण्ड वाक २०२६’ आयोजना गरिएको छ।
नेपाल सरकार र जापान अन्तर्राष्ट्रिय सहयोग नियोग (JICA) को सहकार्यमा आयोजित कार्यक्रममा सर्वसाधारणलाई सुरुङमार्गभित्र दौडने र हिँड्ने विशेष अवसर प्रदान गरिएको हो।
सुरुङमार्ग निर्माण अन्तिम चरणमा पुगेको अवसर पारेर आयोजित कार्यक्रमले नेपाल–जापानबीचको मैत्रीपूर्ण सम्बन्ध तथा पूर्वाधार विकासमा भएको सहकार्यलाई उजागर गरेको छ।
कार्यक्रमस्थलमा नेपाल र जापानका राष्ट्रिय झण्डासहितको ब्यानर राखिएको थियो, जसले दुई देशबीचको दीर्घकालीन साझेदारीको सन्देश दिएको छ।
-
Art3 weeks agoरंगमञ्चमा स्यालसिंह
-
entertainment2 weeks agoकमल एक्चै मगरको ‘बाछिटा’ले जित्यो प्रथम पुरस्कार
-
Art4 weeks agoद टेस्ट अफ सेलरोटी
-
Art4 weeks ago‘टप अफ द वर्ल्ड’ थिमसँगै सुरु भयो मिस नेपाल २०२६ को यात्रा
-
Art4 weeks agoऐतिहासिक भोटो जात्रा सम्पन्न (तस्विरहरु)
-
entertainment4 weeks agoकाठमाडौँका जात्रासँग जोडिएको ऐतिहासिक ‘गुर्जु पल्टन’
-
entertainment4 weeks agoनेपालकै पहिलो आर्क व्रिज
-
Art3 weeks agoझण्डा कला महोत्सव २०८३
You must be logged in to post a comment Login