Feature
ईतिहास बन्यो नेपालकै पुरानो सुकुम्बासी बस्ती
काठमाडौँको सहरी विकास र नदी सभ्यताको इतिहासमा एउटा महत्वपूर्ण अध्याय औपचारिक रूपमा बन्द भएको छ। नेपालकै सबैभन्दा पुरानो मानिने बल्खु सुकुम्बासी बस्ती अब इतिहास बनेको छ—यसको भौतिक अस्तित्व पूर्ण रूपमा समाप्त भएको छ।
बल्खु र टेकु (वंशीघाट) क्षेत्रका यी बस्तीहरूको सुरुआत २०४० को दशकतिर भएको मानिन्छ। २०४६ सालको राजनीतिक परिवर्तनपछि ग्रामीण भेगबाट रोजगारी र अवसरको खोजीमा काठमाडौँ भित्रिनेहरूको संख्या बढ्दै गयो। बागमती र विष्णुमती नदी किनारका सरकारी जमिनमा साना टहराहरूबाट सुरु भएको बसोबास विस्तारै ठूलो बस्तीमा परिणत भयो।
विशेषगरी २०५२ सालपछि सुरु भएको सशस्त्र द्वन्द्वले गाउँबाट विस्थापित भएका हजारौँ मानिसहरूका लागि बल्खु र टेकु क्षेत्र आश्रयस्थल बने। करिब चार दशकसम्म यी बस्तीहरू केवल बसोबासको केन्द्र मात्र होइन, काठमाडौँको अनौपचारिक श्रम बजारको आधार समेत बने।
सरकारले बागमती र विष्णुमती नदीको संरक्षण, सौन्दर्यकरण तथा अतिक्रमण हटाउने उद्देश्यसहित ‘बागमती सभ्यता एकीकृत विकास’ कार्यक्रम अघि बढायो। यही योजनाअन्तर्गत नदी किनारका सुकुम्बासी बस्तीहरू हटाउने निर्णय गरियो।
धेरै पटकको सूचना र चेतावनीपछि पनि बस्ती खाली नभएपछि अन्ततः डोजर प्रयोग गरेर संरचनाहरू हटाइयो। यससँगै, दशकौँदेखि उभिएको बल्खु सुकुम्बासी बस्तीको भौतिक स्वरूप पूर्ण रूपमा समाप्त भयो। सरकारले यसलाई कानुनी राज्यको कार्यान्वयन र व्यवस्थित सहर निर्माणतर्फको महत्वपूर्ण कदमको रूपमा व्याख्या गरेको छ।
भौतिक संरचना हटे पनि यसले उठाएका सामाजिक र मानवीय प्रश्नहरू भने अझै जीवित छन्। वर्षौँदेखि त्यहाँ बसोबास गर्दै आएका धेरै परिवारहरू अहिले अनिश्चितताको अवस्थामा छन्।
सरकारले वास्तविक सुकुम्बासीहरूलाई नागार्जुन क्षेत्रमा स्थानान्तरण गर्ने योजना अघि सारेको भए पनि सबैको दीर्घकालीन व्यवस्थापन चुनौतीपूर्ण देखिन्छ। आवास, रोजगारी र सामाजिक सुरक्षाको सुनिश्चितता अझै प्रमुख बहसको विषय बनेको छ।
बल्खु सुकुम्बासी बस्तीको अन्त्यले काठमाडौँलाई स्वच्छ, व्यवस्थित र योजनाबद्ध सहर बनाउने दिशामा एउटा ठुलो परिवर्तन संकेत गरेको छ। तर सँगै यसले सामाजिक न्याय, भूमिहीनको अधिकार र समावेशी सहरी विकासको प्रश्नलाई झन् गम्भीर बनाएको छ।
अब बल्खु सुकुम्बासी बस्ती इतिहास बनेको छ—तर यसले छाडेका प्रश्नहरू अझै वर्तमानमै छन्।
नेपालको लोकप्रिय ट्राभल एप ट्रीप टर्बोले विश्वव्यापी डिजिटल ट्राभल प्लेटफर्म अगोडासँग रणनीतिक साझेदारी गरेको घोषणा गरेको छ। यस साझेदारीसँगै नेपाली यात्रुले अब अन्तर्राष्ट्रिय होटलहरू सिधै नेपाली मुद्रामै बुक गर्न सक्ने भएका छन्।
ललितपुरमा सार्वजनिक गरिएको जानकारीअनुसार, ट्रिप टर्बो प्रयोगकर्ताले अब अगोडाको विश्वव्यापी होटल नेटवर्कमा पहुँच पाउनेछन्, जहाँ विश्वभरका लाखौं होटल तथा आवास सुविधा उपलब्ध छन्। कम्पनीका अनुसार यस सहकार्यले नेपाली यात्रुका लागि एउटै स्थानीय प्लेटफर्ममार्फत अन्तर्राष्ट्रिय होटल खोज्ने, तुलना गर्ने र बुक गर्ने प्रक्रिया अझ सहज बनाउनेछ।
हालका वर्षहरूमा नेपालीहरूको अन्तर्राष्ट्रिय यात्राप्रति बढ्दो आकर्षणलाई लक्षित गर्दै यो सेवा विस्तार गरिएको ट्रिप टर्बोले जनाएको छ। कम्पनीका अनुसार अब प्रयोगकर्ताले घरेलु तथा अन्तर्राष्ट्रिय उडान, होटल, बस टिकट, गतिविधि तथा स्टे सेवा एउटै एपबाट लिन सक्नेछन्।
सन् २०२१ मा स्थापना भएको ट्रिप टर्बोले सेप्टेम्बर २०२४ मा आफ्नो मोबाइल एप सार्वजनिक गरेको थियो। कम्पनीका अनुसार एपले छोटो अवधिमै एन्ड्रोइड र आईओएसमा पाँच लाखभन्दा बढी डाउनलोड हासिल गरिसकेको छ।
सिंगापुर मुख्यालय रहेको अगोडा बुकिङ्ग होल्डिङ्ग अन्तर्गत सञ्चालन हुने विश्वव्यापी ट्राभल प्लेटफर्म हो, जसले विश्वभर ६० लाखभन्दा बढी होटल तथा आवास सेवामा पहुँच उपलब्ध गराउँदै आएको छ।
नारायणगोपाल चोकदेखि चप्पल कारखाना खण्ड अहिले निकै आकर्षक बनेको छ।
नेपाल सरकारकै लगानीमा बनेको ७०० मिटर लामो यो ८ लेन सडकमा जेब्रा क्रसिङ्ग, लेन मार्किङ र कालोपत्रे काम पूरा भएपछि सडक निकै आकर्षक देखिएको हो।
चीनले कलंकीदेखि बसुन्धारासम्म मात्रै चक्रपथ विस्तार गर्ने भएपछि यो भाग नेपाल सरकारले आफैं निर्माण गरेको हो। सडकको डिजाइन सडक डिभिजन काठमाडौंले तयार गरेको बताइएको छ।
अब महाराजगञ्जदेखि गोपीकृष्ण पुलसम्म विस्तार गर्ने तयारी भइरहेको छ।
‘मिस नेपाल २०२६’ प्रतियोगिताका लागि आवेदन खुला भएको छ।
आयोजक संस्था द हिडन ट्रेजरले बुधबार पत्रकार सम्मेलन को आयोजना गर्दै विश्वभर छरिएर रहेका नेपाली युवतीहरुलाई प्रतियोगितामा सहभागिताका लागि आवेदन दिन आह्वान गरिएको हो।
आयोजक सस्थांले नि:शुल्क दर्ता गर्न सकिने मिस नेपाल २०२६को लागी आगामी जुन ८ सम्म रहेको जनाएको छ।
प्रतियोगिताको ग्रान्ड फिनाले भदौ १६, २०८३ (अगस्ट १, २०२६) मा ललितपुर स्थित द प्लाजामा आयोजना हुने बताइएको छ। कार्यक्रम ‘क्लिन हिमालयाज टेलिभिजन’ बाट प्रत्यक्ष प्रसारण गरिने बताइएको छ।
मिस नेपाल २०२६ मा सहभागी हुन इच्छुक युवतीको न्यूनतम उचाइ ५ फिट ३ इन्च र उमेर १८ देखि २७ वर्षबीच हुनुपर्नेछ। नेपाली नागरिकता भएका युवतीसँगै विदेशमा बसोबास गर्ने नेपालीले गृह मन्त्रालयबाट जारी एनआरएन कार्डका आधारमा पनि आवेदन दिन सक्नेछन्।
यस वर्ष प्रतियोगिताबाट ‘मिस नेपाल वर्ल्ड’, ‘मिस नेपाल अर्थ’ र ‘मिस नेपाल इन्टरनेसनल’ गरी तीन विजेता घोषणा गरिनेछन्। आयोजकका अनुसार अघिल्ला संस्करणका विजेताहरूले विभिन्न अन्तर्राष्ट्रिय मञ्चमा नेपालको प्रतिनिधित्व गर्दै उल्लेखनीय प्रदर्शन गरेका छन्।
प्रतियोगितालाई थप व्यापक बनाउन बिर्तामोड, इटहरी, बुटवल, पोखरा, नेपालगञ्ज र जनकपुरमा ‘मिस नेपालको खोज’ अभियान सञ्चालन गरिनेछ।
-
entertainment2 weeks agoहङकङ पछि काठमाडौँमा चलचित्र ‘जुनकिरी’
-
entertainment3 weeks agoवर्ल्ड बुक अफ रेकर्ड्स लन्डन बाट कोरियोग्राफर रोजिन शाक्य सम्मानित
-
entertainment4 weeks agoफरक खालको नाटक ग्राण्ड रिहर्सल
-
Offbeat1 week agoबबरमहलको भित्तामा जीवित बनेको काठमाडौंको संस्कृति र सम्पदा
-
Auto3 weeks agoपल्सर एनएस ४०० जेड अब ३४९ सीसी इन्जिनमा
-
Auto3 weeks agoनेपाली सडकमा रोयल इन्फिल्ड ‘गोवन क्लासिक ३५०’ को आगमन (तस्विरहरु)
-
entertainment3 weeks agoपिके क्याम्पसको पर्खालमा प्रतिविम्बित आदिवासी संस्कृति
-
Feature4 weeks agoकाठमाडौँको सुन्दरता रानीपोखरी
You must be logged in to post a comment Login