Feature
ईतिहास बन्यो नेपालकै पुरानो सुकुम्बासी बस्ती
काठमाडौँको सहरी विकास र नदी सभ्यताको इतिहासमा एउटा महत्वपूर्ण अध्याय औपचारिक रूपमा बन्द भएको छ। नेपालकै सबैभन्दा पुरानो मानिने बल्खु सुकुम्बासी बस्ती अब इतिहास बनेको छ—यसको भौतिक अस्तित्व पूर्ण रूपमा समाप्त भएको छ।
बल्खु र टेकु (वंशीघाट) क्षेत्रका यी बस्तीहरूको सुरुआत २०४० को दशकतिर भएको मानिन्छ। २०४६ सालको राजनीतिक परिवर्तनपछि ग्रामीण भेगबाट रोजगारी र अवसरको खोजीमा काठमाडौँ भित्रिनेहरूको संख्या बढ्दै गयो। बागमती र विष्णुमती नदी किनारका सरकारी जमिनमा साना टहराहरूबाट सुरु भएको बसोबास विस्तारै ठूलो बस्तीमा परिणत भयो।
विशेषगरी २०५२ सालपछि सुरु भएको सशस्त्र द्वन्द्वले गाउँबाट विस्थापित भएका हजारौँ मानिसहरूका लागि बल्खु र टेकु क्षेत्र आश्रयस्थल बने। करिब चार दशकसम्म यी बस्तीहरू केवल बसोबासको केन्द्र मात्र होइन, काठमाडौँको अनौपचारिक श्रम बजारको आधार समेत बने।
सरकारले बागमती र विष्णुमती नदीको संरक्षण, सौन्दर्यकरण तथा अतिक्रमण हटाउने उद्देश्यसहित ‘बागमती सभ्यता एकीकृत विकास’ कार्यक्रम अघि बढायो। यही योजनाअन्तर्गत नदी किनारका सुकुम्बासी बस्तीहरू हटाउने निर्णय गरियो।
धेरै पटकको सूचना र चेतावनीपछि पनि बस्ती खाली नभएपछि अन्ततः डोजर प्रयोग गरेर संरचनाहरू हटाइयो। यससँगै, दशकौँदेखि उभिएको बल्खु सुकुम्बासी बस्तीको भौतिक स्वरूप पूर्ण रूपमा समाप्त भयो। सरकारले यसलाई कानुनी राज्यको कार्यान्वयन र व्यवस्थित सहर निर्माणतर्फको महत्वपूर्ण कदमको रूपमा व्याख्या गरेको छ।
भौतिक संरचना हटे पनि यसले उठाएका सामाजिक र मानवीय प्रश्नहरू भने अझै जीवित छन्। वर्षौँदेखि त्यहाँ बसोबास गर्दै आएका धेरै परिवारहरू अहिले अनिश्चितताको अवस्थामा छन्।
सरकारले वास्तविक सुकुम्बासीहरूलाई नागार्जुन क्षेत्रमा स्थानान्तरण गर्ने योजना अघि सारेको भए पनि सबैको दीर्घकालीन व्यवस्थापन चुनौतीपूर्ण देखिन्छ। आवास, रोजगारी र सामाजिक सुरक्षाको सुनिश्चितता अझै प्रमुख बहसको विषय बनेको छ।
बल्खु सुकुम्बासी बस्तीको अन्त्यले काठमाडौँलाई स्वच्छ, व्यवस्थित र योजनाबद्ध सहर बनाउने दिशामा एउटा ठुलो परिवर्तन संकेत गरेको छ। तर सँगै यसले सामाजिक न्याय, भूमिहीनको अधिकार र समावेशी सहरी विकासको प्रश्नलाई झन् गम्भीर बनाएको छ।
अब बल्खु सुकुम्बासी बस्ती इतिहास बनेको छ—तर यसले छाडेका प्रश्नहरू अझै वर्तमानमै छन्।
काठमाडौँको बबरमहलस्थित नेपाल आर्ट काउन्सिलमा एक सातासम्म चलेको ‘झण्डा कला महोत्सव २०८३’ सम्पन्न भएको छ।
नेपाली राष्ट्रिय झण्डालाई केन्द्रमा राखेर आयोजना गरिएको यस महोत्सवले कला, संस्कृति र राष्ट्रिय पहिचानलाई एउटै मञ्चमा प्रस्तुत गरेको थियो।
‘नेपाली राष्ट्रियता र संस्कृति’ भन्ने मूल नारासहित आर्ट बुमले आयोजना गरेको महोत्सवमा हजारौँ दर्शकको सहभागिता रहेको थियो।
प्रदर्शनीमा नेपाली राष्ट्रिय झण्डाको कलात्मक स्वरूपलाई विभिन्न शैलीमा चित्रण गरिएका आकर्षक कलाकृतिहरू राखिएका थिए, जसले दर्शकको विशेष ध्यान खिच्यो।
त्यसैगरी, नेपालको ऐतिहासिक सम्पदा, हिमाल, पहाड, तराई, धार्मिक स्थल, मौलिक संस्कृति र प्राकृतिक सौन्दर्यलाई समेटिएका चित्रकलाले पनि प्रदर्शनीलाई थप विशेष बनाएको थियो।
कलाकारहरूले आफ्ना सिर्जनामार्फत नेपालीपन, राष्ट्रिय एकता र सांस्कृतिक विविधतालाई जीवन्त रूपमा प्रस्तुत गरेका थिए।
आयोजकका अनुसार यो महोत्सव केवल कला प्रदर्शनी मात्र नभई नयाँ पुस्तालाई राष्ट्रिय झण्डाको महत्व, नेपाली मौलिक कला र सांस्कृतिक सम्पदाप्रति थप सचेत बनाउने प्रयास पनि हो।
एक सातासम्म सञ्चालन भएको यस महोत्सवले कला पारखी र सर्वसाधारण दुवैबाट उत्साहजनक प्रतिक्रिया पाएको आयोजकले जनाएको छ।
लितपुरको सानेपास्थित चक्रपथ क्षेत्रमा निर्माणाधीन आकाशे पुलको काम अन्तिम चरणमा पुगेको छ।
एकान्तकुना–कलङ्की सडकखण्डमा पैदलयात्रीको सुरक्षित आवतजावतका लागि निर्माण भइरहेको पुलको मुख्य संरचना निर्माण सम्पन्न भइसकेको छ भने रेलिङ, सिँढी र अन्य फिनिसिङका काम जारी रहेका छन्।
वर्षौँदेखि अलपत्र रहेको यो आयोजना पछिल्लो समय तीव्र गतिमा अघि बढाइएको हो। निर्माण कम्पनीले पुलको स्टिल संरचना जडान तथा अन्य प्रमुख प्राविधिक काम पूरा गरिसकेको जनाएको छ।
अब बाँकी रहेका साना प्राविधिक तथा सौन्दर्यकरणका काम सम्पन्न गरी सञ्चालनमा ल्याउने तयारी भइरहेको छ।
व्यस्त चक्रपथ क्षेत्रमा दैनिक हजारौँ पैदलयात्रीले सडक पार गर्नुपर्ने भएकाले पुल सञ्चालनमा आएपछि आवागमन थप सुरक्षित र सहज हुने अपेक्षा गरिएको छ।
साथै, सडकमा हुने पैदलयात्रीको चाप घटेर ट्राफिक व्यवस्थापनमा समेत सकारात्मक प्रभाव पर्ने विश्वास गरिएको छ।
नेपालको प्रतिष्ठित सौन्दर्य तथा व्यक्तित्व प्रतियोगिता ‘मिस नेपाल २०२६’ ले औपचारिक रूपमा नयाँ यात्रा सुरु गरेको छ।
राजधानीमा आयोजित विशेष स्यास सेरेमोनीमार्फत यस वर्षका उत्कृष्ट २४ जना फाइनलिस्ट सार्वजनिक गरिएका हुन्।
कार्यक्रममा सहभागी युवतीहरूले आफ्नो परिचय, रुचि, सपना र समाजप्रतिको दृष्टिकोण प्रस्तुत गर्दै प्रतियोगिताको प्रारम्भिक झलक दिएका थिए।
आयोजक संस्था द हिडन ट्रेजरका पदाधिकारी, पूर्व मिस नेपाल विजेता तथा अतिथिहरूले फाइनलिस्टहरूलाई स्यास र प्रतियोगी नम्बर प्रदान गरेका थिए।
यस वर्षको मिस नेपालको प्रमुख थिम ‘टप अफ द वर्ल्ड’ राखिएको छ। विश्वको सर्वोच्च शिखर सगरमाथाबाट प्रेरित उक्त थिमलाई हिमाली आदिवासी समुदायको मौलिक पहिरन र सांस्कृतिक प्रस्तुतिमार्फत उद्घाटन गरिएको थियो। यसले नेपालको विविधता, पहिचान र विश्वसामु उभिएको गौरवलाई झल्काउने आयोजकको विश्वास छ।
अब आगामी केही सातासम्म फाइनलिस्टहरूले व्यक्तित्व विकास, नेतृत्व क्षमता, सञ्चार कला, सामाजिक उत्तरदायित्व तथा विभिन्न प्रशिक्षण कार्यक्रममा सहभागिता जनाउनेछन्। आयोजकका अनुसार प्रतियोगिता केवल सौन्दर्यमा सीमित नभई आत्मविश्वास, बौद्धिक क्षमता र सामाजिक प्रभावकारिताको खोजी गर्ने प्लेटफर्मका रूपमा स्थापित हुँदै गएको छ।
यससँगै मिस नेपाल २०२६ को प्रतिस्पर्धा औपचारिक रूपमा सुरु भएको छ र अन्तिम मुकुटका लागि २४ प्रतिभाशाली युवतीबीच रोचक प्रतिस्पर्धा हुने अपेक्षा गरिएको छ।
-
entertainment3 weeks agoबेलायतमा क्याब्जे ग्याङ खाङ रिन्पोछेद्वारा २१ जम्भला अभिषेक तथा विशेष धर्मदेशना
-
Auto4 weeks agoलिपमोटर बी १० टप भेरियन्टको मूल्य घट्यो, अब रु. ५४ लाख ९९ हजारमा उपलब्ध
-
Auto4 weeks agoनयाँ सुविधासहितको यामाहा रे–जेडआर १२५ एफआई हाइब्रिड आकर्षक स्कुटर नेपालीबजारमा (भिडियो)
-
Art3 days agoरंगमञ्चमा स्यालसिंह
-
Auto4 weeks agoनेपालमा सुरु भयो उबर
-
Feature3 weeks agoभक्तपुरको सबैभन्दा चर्चित अधुरो भवन
-
entertainment3 weeks agoगृहमन्त्री गुरूङ र नवप्रवर्तन मन्त्री पुनले लिए शपथ
-
Feature4 weeks agoगुरुङ समुदायबाट सगरमाथा आरोहण गर्ने २३ युवा सम्मानित
You must be logged in to post a comment Login