काठमाडौंमा सुकुम्बासी बस्ती हटाउने प्रक्रिया अघि बढाइएको छ।

स्थानीय प्रशासनले बिहीबार साँझदेखि नै सूचना स्वरूप माइकिङ गर्न सुरु गरेको हो। प्रधानमन्त्री बालेन्द्र शाह ‘बालेन’को निर्देशनपछि जिल्ला प्रशासन कार्यालय काठमाडौंमा बसेको जिल्ला सुरक्षा समितिको बैठकले बस्ती हटाउने निर्णय गरेको थियो।

उक्त निर्णय कार्यान्वयन गर्न महानगर प्रहरी र सुरक्षा निकायको समन्वयमा प्रभावित क्षेत्रमा माइकिङ गर्दै बासिन्दालाई जानकारी गराइँदै छ। प्रशासनका अनुसार आगामी शनिबार, वैशाख १२ गते बिहान ६ बजेदेखि बस्ती खाली गराउने कार्य सुरु हुनेछ।

सम्बन्धित निकायले सम्भावित जोखिमलाई ध्यानमा राख्दै समयमै सुरक्षित रूपमा स्थान छोड्न स्थानीय बासिन्दालाई आग्रह गरेका छन्। साथै, प्रक्रिया शान्तिपूर्ण रूपमा सम्पन्न गरिने प्रशासनले जनाएको छ।

काठमाडौँको मुटुमा अवस्थित रानी पोखरी (नेपालभाषामा न्हू पुखू) नेपालको ऐतिहासिक, धार्मिक र सांस्कृतिक रूपमा अत्यन्त महत्वपूर्ण सम्पदा हो।

वि.सं. १७२७ मा प्रताप मल्ल ले आफ्ना छोरा चक्रवर्तीन्द्र मल्लको असामयिक निधनपछि रानीलाई शोकबाट बाहिर ल्याउन यो पोखरी निर्माण गर्न लगाएका थिए। यही कारणले रानी पोखरी केवल संरचना मात्र नभई भावनात्मक इतिहास बोकेको स्थल पनि हो।

धार्मिक रूपमा यसको महत्व अझ गहिरो छ। पोखरीलाई पवित्र बनाउन नेपाल र भारतका ५१ प्रमुख तीर्थस्थलका जल मिसाइएको मानिन्छ। पोखरीको बीचभागमा रहेको बालगोपालेश्वर मन्दिर वर्षमा एक पटक, विशेष गरी भाइटीकाको दिन मात्र सर्वसाधारणका लागि खुला गरिन्छ, जसले यसको धार्मिक आकर्षण अझ बढाउँछ।

वि.सं. २०७२ को नेपाल भूकम्प २०१५ ले रानी पोखरीमा ठूलो क्षति पुर्‍याएको थियो। त्यसपछि यसलाई पुरानै ग्रन्थकुट शैलीमा पुनर्निर्माण गरी यसको मौलिक स्वरूप जोगाउने प्रयास गरिएको छ।

रत्नपार्क र जमलको बीचमा रहेको यो पोखरी आज पनि काठमाडौँको व्यस्तताबीच शान्त वातावरण, ऐतिहासिक कला र परम्परागत वास्तुकलाको सुन्दर उदाहरणको रूपमा चिनिन्छ।

पछिल्लो केही दिनयता काठमाडौं उपत्यकामा वायु प्रदूषण बढेको छ।

अहिले यहाँको वायु गुणस्तर सूचकांक १८० देखि १९० भन्दा माथि पुगेको छ, जुन ‘अस्वस्थ’ स्तर हो।

आइक्यु एयरका अनुसार बुधबार काठमाडौं विश्वकै सबैभन्दा प्रदूषित सहर बनेको छ। यहाँको एक्युआई २५५ पुगेको छ।

प्रदूषण बढेसँगै आकाश धुम्म देखिएको छ, र हावामा धुलो र धुवाँ धेरै भएको छ।

स्वास्थ्य विज्ञहरूले विशेष गरी बालबालिका, वृद्धवृद्धा र दीर्घरोगीलाई सतर्क रहन आग्रह गरेका छन्।

आवश्यक नपरेसम्म बाहिर ननिस्कन, मास्क लगाउन र बाहिर व्यायाम नगर्न सुझाव दिइएको छ।