Connect with us

Offbeat

नागपञ्चमी पर्व

Published

on

नागपञ्चमी पर्व मंगलबार परम्पराअनुसार नागको पूजाअर्चना गरी घरका मूलढोकामा टाँसेर मनाइँदै छ। यो पर्व प्रत्येक वर्ष श्रावण शुक्ल पञ्चमीका दिन मनाइन्छ।

यसरी नागको तस्बिर टाँस्दा वर्षभर घरमा नाग, सर्प र बिच्छीलगायतका जीवले दुःख नदिनुका साथै अग्नि, मेघ र चट्याङको भयबाट पनि बच्न सकिन्छ भन्ने धार्मिक विश्वास रहेको धर्मशास्त्रविद् एवं नेपाल पञ्चांग निर्णायक समितिका सदस्य प्रा डा देवमणि भट्टराईले जानकारी दिए।

‘नाग पूजाको प्रचलन वैदिककालदेखि सुरू भएको हो। वैदिक मान्यताअनुसार नागलाई सर्पको ‘राजा’ मानिन्छ। नाग रिसाए भने पानीको अभाव हुने भएकाले पानीका लागि पनि नागलाई खुसी पार्न पूजा गर्ने परम्परा बसेको हो। बराहपुराणमा उल्लेख भएअनुसार श्रावण शुक्ल पञ्चमीमा नागराजसँग ब्रह्माको संवाद भएकाले पनि आजको दिन नागपूजाका लागि प्रसिद्ध मानिन्छ,’ उनले भने।

प्रत्येक घरमा नाग रहेका हुन्छन्। घरको जगमुनि बसेका नाग रिसाइ गएमा घरको जग भत्कन्छ भन्ने धार्मिक विश्वासमा पनि नाग पूजा गर्ने परम्परालाई निरन्तरता दिँदै आइएको डा भट्टराईले बताए। नागलाई विष्णु र शिवका रूपमा मान्ने प्रचलन वैदिक सनातनकालदेखि छ।

आजको दिन घरमा नाग टाँसेपछि खेतबारीमा खनजोत नगर्ने र नाग, सर्पलगायतका घिस्रने जनावरलाई मार्नुहुँदैन भन्ने मान्यता छ।

आज काठमाडौंको नागपोखरी र टौदह, भक्तपुरको सिद्धपोखरीलगायत देशभरका नागदह, कुण्ड र नाग स्थानमा विशेष रूपमा पूजाआजा गरी नागको सम्मानका साथ गाईको दूध, अक्षता, दुबो, खीर र रोटीलगायतका परिकार प्रसाद चढाउने गरिन्छ। यी स्थानमा बिहानैदेखि भक्तजनहरूको घुइँचो लागेको छ।

वैज्ञानिक रूपमा प्रकृतिमा भएका विषालु पदार्थलाई नाग, सर्पलगायत जीवले शोषण गरी मानवलगायत अन्य जातिलाई विषालु पदार्थको प्रभाव पर्न नदिने अनुसन्धानबाट पुष्टि गरेपछि ऋषिमुनिले नागजातिको पूजाआजा गर्ने रित बसालेको विश्वास छ। नागपञ्चमीपछि वैदिक सनातनी हिन्दू धर्मावलम्बीका चाडबाडको याम सुरू हुन्छ।

Continue Reading
Click to comment

You must be logged in to post a comment Login

Leave a Reply

Feature

भक्तपुरको सबैभन्दा चर्चित अधुरो भवन

Published

on

भक्तपुरको मध्यपुर थिमि–राधे राधे चोकमा रहेको अग्लो र अधुरो भवन धेरै वर्षदेखि स्थानीय तथा यात्रुहरूको चासोको विषय बनेको छ।

अरनिको राजमार्गबाट सजिलै देखिने यो भवन करिब १७ तला अग्लो छ र भक्तपुर क्षेत्रकै एक प्रमुख चिनारीजस्तै बनेको छ।

सुरुमा यस भवनलाई अत्याधुनिक लक्जरी होटलका रूपमा सञ्चालन गर्ने योजना बनाइएको थियो। होटलसँगै व्यापारिक कम्प्लेक्स र कार्यालयहरू पनि राख्ने लक्ष्य थियो। धेरै मानिसले यो भवन भारतीय अभिनेता गोविन्दाको भएको भन्ने विश्वास गरे पनि त्यो सत्य होइन।

DCIM\107MEDIA\DJI_0049.JPG

गोविन्दा एक पटक भवन अवलोकनका लागि आएका कारण यस्तो हल्ला फैलिएको हो। वास्तवमा यो परियोजना नेपाली व्यावसायिक समूह शौरभ ग्रुप तथा अन्य लगानीकर्तासँग सम्बन्धित रहेको बताइन्छ।

निर्माण कार्य सन् २०१७ तिरबाट रोकिएको मानिन्छ। विदेशी लगानी, लगानीकर्ताबीचको विवाद, कानुनी प्रक्रिया तथा आर्थिक व्यवस्थापनका समस्या जस्ता कारणले काम अघि बढ्न नसकेको बताइन्छ।

साथै, यति ठूलो संरचना निर्माण गर्दा आवश्यक पर्ने केही प्राविधिक तथा प्रशासनिक प्रक्रियाले पनि परियोजना प्रभावित भएको चर्चा छ।

वर्षौंदेखि अधुरो अवस्थामा रहेको यो भवनको सुरक्षाबारे पनि चिन्ता व्यक्त हुँदै आएको छ। झ्याल–ढोका नलागेको र खुला अवस्थामा रहेको संरचना घाम, पानी र मौसमको असरमा परिरहेको छ।

स्थानीयवासी तथा प्राविधिकहरूका अनुसार यसको नियमित परीक्षण र उचित व्यवस्थापन आवश्यक छ। सांस्कृतिक सम्पदाले चिनिएको भक्तपुरमा यो अधुरो भवन अहिले पनि रहस्य र चासोको विषय बनेको छ।

Continue Reading

entertainment

गृहमन्त्री गुरूङ र नवप्रवर्तन मन्त्री पुनले लिए शपथ

Published

on

गृहमन्त्री सुदन गुरूङ र विज्ञान, प्रविधि, नवप्रवर्तन मन्त्री महावीर पुनले शपथ ग्रहण गरेका छन्।

मंगलबार राष्ट्रपति भवन शीतल निवासमा दुई जना मन्त्रीले शपथ ग्रहण गरेका हुन्।

प्रधानमन्त्री बालेन शाहले आज मन्त्रिपरिषद विस्तार गरेका थिए। प्रधानमन्त्रीको सिफारिसमा राष्ट्रपतिले मन्त्री नियुक्त गर्ने व्यवस्था छ।

सुधन यसअघि २७ दिन गृहमन्त्री भएका थिए। सम्पत्ति स्रोतमाथि विवाद हुँदा उनीमाथि छानबिन भएको थियो। उनी गोरखा १ बाट निर्वाचित सांसद हुन्।

महावीर पुन म्याग्दीबाट निर्वाचित स्वतन्त्र सांसद हुन्। उनी सुशीला कार्की सरकारमा शिक्षा मन्त्री बनेका थिए। 

Continue Reading

entertainment

‘सियोधागो’मा दलित आन्दोलन र संघर्षका कथा

Published

on

युवा दलित अधिकारकर्मी प्रदीप परियार द्वारा लिखित पुस्तक ‘सियोधागो’ गत बिहीबार काठमाडौंमा लोकार्पण गरिएको छ।

फाइन प्रिन्ट द्वारा प्रकाशित उक्त पुस्तकमा सामाजिक न्याय र दलित अधिकारका लागि गरिएको आन्दोलनका क्रममा लेखकले भोगेका संघर्ष, अनुभव तथा जीवनका विभिन्न आरोह–अवरोह समेटिएका छन्।

‘जातीय भेदभाव तथा छुवाछुत उन्मूलन राष्ट्रिय दिवस–२०८३’ को अवसरमा आयोजित कार्यक्रममा लेखक परियारले पुस्तकको अंश वाचन गर्दै आफ्ना हजुरबुवाले भोगेको बालीप्रथासम्बन्धी अनुभव सुनाएका थिए।

कार्यक्रममा कलाकार किरण नेपाली ले सांगीतिक प्रस्तुति दिएका थिए भने जातीय विभेदसम्बन्धी वृत्तचित्र पनि प्रदर्शन गरिएको थियो।

पुस्तकले दलित समुदायको संघर्ष, सामाजिक विभेदविरुद्धको आवाज र समानताका लागि भएका आन्दोलनका अनुभवलाई पाठकमाझ पुर्‍याउने अपेक्षा गरिएको छ।

Continue Reading

Facebook

Trending

Copyright © 2026 streetnepal.com