Connect with us

Offbeat

नागपञ्चमी पर्व

Published

on

नागपञ्चमी पर्व मंगलबार परम्पराअनुसार नागको पूजाअर्चना गरी घरका मूलढोकामा टाँसेर मनाइँदै छ। यो पर्व प्रत्येक वर्ष श्रावण शुक्ल पञ्चमीका दिन मनाइन्छ।

यसरी नागको तस्बिर टाँस्दा वर्षभर घरमा नाग, सर्प र बिच्छीलगायतका जीवले दुःख नदिनुका साथै अग्नि, मेघ र चट्याङको भयबाट पनि बच्न सकिन्छ भन्ने धार्मिक विश्वास रहेको धर्मशास्त्रविद् एवं नेपाल पञ्चांग निर्णायक समितिका सदस्य प्रा डा देवमणि भट्टराईले जानकारी दिए।

‘नाग पूजाको प्रचलन वैदिककालदेखि सुरू भएको हो। वैदिक मान्यताअनुसार नागलाई सर्पको ‘राजा’ मानिन्छ। नाग रिसाए भने पानीको अभाव हुने भएकाले पानीका लागि पनि नागलाई खुसी पार्न पूजा गर्ने परम्परा बसेको हो। बराहपुराणमा उल्लेख भएअनुसार श्रावण शुक्ल पञ्चमीमा नागराजसँग ब्रह्माको संवाद भएकाले पनि आजको दिन नागपूजाका लागि प्रसिद्ध मानिन्छ,’ उनले भने।

प्रत्येक घरमा नाग रहेका हुन्छन्। घरको जगमुनि बसेका नाग रिसाइ गएमा घरको जग भत्कन्छ भन्ने धार्मिक विश्वासमा पनि नाग पूजा गर्ने परम्परालाई निरन्तरता दिँदै आइएको डा भट्टराईले बताए। नागलाई विष्णु र शिवका रूपमा मान्ने प्रचलन वैदिक सनातनकालदेखि छ।

आजको दिन घरमा नाग टाँसेपछि खेतबारीमा खनजोत नगर्ने र नाग, सर्पलगायतका घिस्रने जनावरलाई मार्नुहुँदैन भन्ने मान्यता छ।

आज काठमाडौंको नागपोखरी र टौदह, भक्तपुरको सिद्धपोखरीलगायत देशभरका नागदह, कुण्ड र नाग स्थानमा विशेष रूपमा पूजाआजा गरी नागको सम्मानका साथ गाईको दूध, अक्षता, दुबो, खीर र रोटीलगायतका परिकार प्रसाद चढाउने गरिन्छ। यी स्थानमा बिहानैदेखि भक्तजनहरूको घुइँचो लागेको छ।

वैज्ञानिक रूपमा प्रकृतिमा भएका विषालु पदार्थलाई नाग, सर्पलगायत जीवले शोषण गरी मानवलगायत अन्य जातिलाई विषालु पदार्थको प्रभाव पर्न नदिने अनुसन्धानबाट पुष्टि गरेपछि ऋषिमुनिले नागजातिको पूजाआजा गर्ने रित बसालेको विश्वास छ। नागपञ्चमीपछि वैदिक सनातनी हिन्दू धर्मावलम्बीका चाडबाडको याम सुरू हुन्छ।

Continue Reading
Click to comment

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

Offbeat

मण्डलामा चरणदास चोर (तस्विरहरु)

Published

on

काठमाडौंको थापागाउँ स्थित मण्डला नाटकघरमा नाटक चरणदास चोरको नियमित मञ्चन सुरु भएको छ।

प्रख्यात भारतीय रंगकर्मी हबीब तन्वीर द्वारा लिखित नाटकलाई नेपाली परिवेशमा राजन खतिवडा र आशन्त शर्मा ले रुपान्तरण गरेका छन्। नाटकको निर्देशन मिलन कार्की ले गरेका हुन्।

लोकशैली, हास्य र व्यङ्ग्यको प्रयोग गरिएको “चरणदास चोर” सामाजिक विषयवस्तुमा आधारित नाटक हो। कथामा एक चोर भए पनि सधैं सत्य बोल्ने वाचा गरेको पात्र चरणदासको जीवनमार्फत समाजभित्र रहेको भ्रष्टाचार, पाखण्ड र शक्तिको दुरुपयोगलाई व्यङ्ग्यात्मक शैलीमा प्रस्तुत गरिएको छ। नाटकले मनोरञ्जनसँगै दर्शकलाई समाजका मूल्य, सत्य र नैतिकताबारे सोच्न प्रेरित गर्ने सन्देश बोकेको छ।

नाटकमा बिश्व बिजय बि.क., बिनय पन्त, बिनिता गिरी, अनुस्का कार्की, लक्ष्मण खत्री, जितन राई, पार्बता भुसाल, दुर्गा पौडेल, सरिता नेपाली, टेकबहादुर खाती, रिजन थिङ्ग लामा, प्रबल जोशी, अर्मन शाही, मणिराज घलेलगायतका कलाकारहरुको अभिनय रहेको छन्।

मण्डलाको थिएटर ल्याबको १८औँ ब्याचका कलाकारहरूको सहभागितामा तयार पारिएको यस प्रस्तुति समाजको यथार्थलाई व्यङ्ग्यात्मक ढंगले प्रस्तुत गर्ने प्रयास भएको निर्देशक कार्कीले बताएका छन्। उनका अनुसार नाटकले दर्शकलाई हाँस्ने, रमाउने मात्र होइन, आफ्नै जीवन र समाजतर्फ फर्केर सोच्न प्रेरित गर्ने उद्देश्य राखेको छ।

मण्डला थिएटर नेपाल को प्रस्तुति रहेको यो नाटक आगामी चैत ११ गतेसम्म सोमबारबाहेक नियमित रुपमा मञ्चन हुनेछ ।

Continue Reading

Feature

ढकमक्क आरु फुल

Published

on

वसन्त ऋतुको आगमनसँगै काठमाडौं उपत्यकाका विभिन्न ठाउँमा आरुका रुखहरू फूलले ढकमक्क भएका छन् ।

सेतो, हल्का गुलाबी र गाढा गुलाबी रङका यी फूलहरूले सहरका सडक किनारा, पार्क, बगैंचा र घरआँगनलाई नै रंगीन बनाएका छन् ।

काठमाडौँका सडक छेउ तथा पार्क लागएत विभिन्न स्थानहरूमा आरु र पैँयू प्रजातिका फूलहरू एकसाथ फुलेर वसन्तको पूर्ण स्वागत गरिरहेका छन् ।

यी फूलहरूले न केवल प्रकृतिको सौन्दर्य बढाएका छन्, बरु शहरवासीहरूलाई पनि फोटो खिच्न, घुम्न र ताजा हावामा रमाउन प्रेरित गरेका छन् ।

Continue Reading

Feature

प्रतिनिधिसभा निर्वाचन २०८२ को तयारी पूरा

Published

on

काठमाडौं, फागुन २०, २०८२ – निर्वाचन आयोगले भोलि फागुन २१ गते (मार्च ५, २०२६) हुने प्रतिनिधिसभा सदस्य निर्वाचनको सम्पूर्ण तयारी पूरा भएको जनाएको छ।

देशभरका २२ हजारभन्दा बढी मतदान केन्द्रहरूमा मतपत्र, मतपेटिका, अन्य सामग्री तथा कर्मचारीहरू पुगिसकेका छन्। गृह मन्त्रालयले ७७ वटै जिल्लाका प्रमुख जिल्ला अधिकारीहरूसँगको भर्चुअल बैठकमा सुरक्षा व्यवस्था, व्यवस्थापकीय काम सबै पूरा भएको र अवस्था सामान्य रहेको जानकारी दिएको छ।

कार्यवाहक प्रमुख निर्वाचन आयुक्त रामप्रसाद भण्डारीले मतदातालाई उत्साहपूर्वक र निर्भय भएर मतदान गर्न आग्रह गरेका छन्। मतदान बिहान ७ बजेदेखि साँझ ५ बजेसम्म हुनेछ।

Continue Reading

Facebook

Trending

Copyright © 2025 streetnepal.com