काठमाडौंको गोंगबुस्थित तमु ह्युल छोंज धिं गुरुङ राष्ट्रिय परिषद्को प्रांगणमा प्राकृतिक विपद् तथा विभिन्न कारणले अकालमा ज्यान गुमाएका र बेपत्ता भएका व्यक्तिहरूको आत्माको शान्तिको कामना गर्दै विशेष ‘मोसी त्हे’ पूजा गरिएको छ।

भोटेकोशी बाढीलगायत विभिन्न प्राकृतिक विपद्मा तमु (गुरुङ) समुदायका हालसम्म ५५ जना बेपत्ता रहेको उल्लेख गर्दै उनीहरूका साथै विभिन्न कारणले अकालमा ज्यान गुमाएका सम्पूर्ण मृतक तथा बेपत्ताहरूको आत्माको शान्तिको कामना गर्दै पूजा गरिएको आयोजकले जनाएको छ।

तमु प्ये ल्हु संघ र तमु ह्युल छोंज धिं गुरुङ राष्ट्रिय परिषद्को संयुक्त आयोजनामा बुधबार उक्त पूजा गरिएको हो। रसुवा, नुवाकोट, धादिङ, गोरखा, सिन्धुपाल्चोकलगायत विभिन्न जिल्लामा प्राकृतिक विपद् तथा अन्य कारणले अकालमा ज्यान गुमाएका व्यक्तिहरूको सम्झनामा पनि पूजा गरिएको परिषद्का अध्यक्ष धनमान तमुले जानकारी दिए।

अध्यक्ष तमुका अनुसार अकालमा मृत्यु भएका तथा बेपत्ता व्यक्तिहरूको आत्माले शान्ति प्राप्त गरून् र उनीहरू आ–आफ्नो पितृलोकमा लीन होऊन् भन्ने उद्देश्यले ‘मोसी त्हे’ पूजा गरिएको हो। गुरुङ परम्पराअनुसार यो कर्म घ्याब्री र लामाहरूले गर्ने प्रचलन रहेको उनले बताए।

पूजाका लागि पोखरालगायत विभिन्न स्थानबाट ६ जना प्ये गुरुहरूलाई आमन्त्रण गरिएको थियो। उनीहरूले करिब ४० देखि ४२ वटा धार्मिक खण्ड अर्थात् वेद/डाँडी पाठ गरेका थिए।

गुरुङ समुदायमा अकालमा ज्यान गुमाएका तथा बेपत्ता भएका व्यक्तिहरूको आत्मा भड्किएर विभिन्न स्थानमा अड्किन सक्ने जनविश्वास छ। सोही विश्वासअनुसार उनीहरूको आत्माको शान्तिका लागि वेद पाठ तथा अन्य धार्मिक विधि गरिएको अध्यक्ष तमुले बताए।

पूजाका क्रममा औपचारिक रूपमा जानकारी प्राप्त भएका अकालमा ज्यान गुमाएका तथा बेपत्ता व्यक्तिहरूको नामावली तयार पारिएको थियो। पुरुष र महिलाको नाम छुट्टाछुट्टै कागजमा लेखेर परम्परागत विधिअनुसार पूजा गरिएको थियो।

पूजास्थलको प्रवेशद्वार नजिक चुला तथा डलोटका भाँडामा तेल तताई, शुद्ध नारेपा (कोदोको रक्सी) सहित मन्त्र उच्चारण गरेर विशेष आहुति दिइएको थियो। अन्त्यमा मृतक तथा बेपत्ता व्यक्तिहरूको नाम लेखिएका कागजातलाई मन्त्रोच्चारण र परम्परागत विधिअनुसार धूप तथा आगोको माध्यमबाट जलाइएको थियो।

मृतक तथा बेपत्ता सबैको आत्माले शान्ति प्राप्त गरून् भन्ने कामनासहित पूजा सम्पन्न गरिएको आयोजकले जनाएको छ। यस्तो धार्मिक तथा सांस्कृतिक अनुष्ठानले विपद्मा आफन्त गुमाएका तथा बेपत्ता भएका परिवारलाई सान्त्वना र धार्मिक रूपमा शान्ति मिल्ने विश्वास आयोजकको छ।

गातारको वर्षापछि काठमाडौंको कीर्तिपुरस्थित चोभार गल्छीमा बागमती नदीको जलसतह बढेको छ।

बुधबार बेलुकीदेखि जारी वर्षाका कारण काठमाडौं उपत्यकाका नदी तथा खोलामा पानीको बहाव बढेको हो।

पछिल्लो १२ घण्टामा नैकापमा ५८.६, गोदावरीमा ५५.८, नागार्जुनमा ५४.८ र खोकनामा ५२.४ मिलिमिटर वर्षा मापन भएको छ।

कलंकीदेखि बल्खुसम्म सडकको दुवैतर्फ ठूला सवारीसाधनको लाम लागेको छ।

अविरल वर्षाका कारण पृथ्वी राजमार्ग र नारायणगढ–मुग्लिन सडकखण्डमा सवारी आवागमन रोकिएपछि काठमाडौं बाहिरिने ठूला सवारीसाधनलाई कलंकीमै रोकिएको हो।

सवारीसाधन रोकिएपछि कलंकीदेखि बल्खुसम्म सडकको किनारमा ट्रक तथा अन्य ठूला गाडीहरूको लाम देखिएको छ।

पृथ्वी राजमार्ग हुँदै काठमाडौं बाहिरिने यात्रु तथा मालवाहक सवारीसाधनलाई अर्को सूचना जारी नभएसम्म सावधानी अपनाउन प्रशासनले आग्रह गरेको छ।

धादिङ प्रशासनका अनुसार मौसममा सुधार आएर सडकमा देखिएको अवरोध हटेपछि मात्रै पृथ्वी राजमार्गमा सवारी सञ्चालन गर्न दिइनेछ।

त्यसैले अहिले काठमाडौं बाहिरिने तयारीमा रहेका सवारीसाधन कलंकीमै रोकिएका छन्।

वर्षा र सडकको अवस्थालाई ध्यानमा राख्दै यात्रुले यात्रा गर्नुअघि सडकको अवस्था बुझेर मात्रै अघि बढ्नुपर्ने देखिन्छ।